HAFTANIN KONUĞU

Veterine Hekim Üzeyir Can
Adana Veteriner Hekimler Odası Başkanı

Adananın simgelerinden 14 gözlü Taşköprü’nün altından geçen Seyhan Nehrini, tüm zarafeti ile akarken izleyebiliyorsunuz Adana Veteriner Hekimler Odası Hizmet Bürosundan Müthiş bir manzarası ve o derece keyifli bir terası var Adana Veteriner Hekimler Odasının. Ayrıca Başkan Üzeyir Can ve arkadaşlarının ilgisi ve misafirperverliği de cabası. Bu hafta hem insanları hem de iklimi ile sıcak ilimiz Adana’dayız. Adana Veteriner Hekimler Odası Başkanı Veteriner Hekim Üzeyir Can ile Tarım Bakanlığının “böyle bir durum söz konusu değildir şeklindeki açıklamaları” na karşın gündemi meşgul eden et ithalatı. Ard arda açılmaya devam eden veteriner fakültelerinde verilen eğitimin kalitesi, bir öğrenci yurdunda patlak veren at ve eşek eti skandalı ile kaçak et kesimi üzerine konuştuk.

Resimler Sadece üyeler içindir!

Fakülte mezuniyetinizden itibaren kendinizden ve Adana Veteriner Hekimler Odası Başkanlığı görevine geliş sürecinizden bahseder misiniz?

Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nden 1994 yılı Şubat ayında mezun oldum. 1996 yılında Kozan İlçesi Hacıbeyli Kasabasında serbest veteriner hekim olarak klinik açtım. 2006 Mayıs ayında AB Veteriner Hekim Platformuna bireysel üye oldum ve Adana Bölge Temsilciliğini üstlendim. Aynı yıl Eylül ayında Adana Veteriner Hekimler Odası Yönetim Kurulunda görev aldım ve odamızı kurumsa üye olarak AB Veteriner Hekim Platformuna kazandırdım. 2007 yılında Hacıbeyli Tarımsal Kalkınma Kooperatif Başkanlığına seçildim ve üyelerimizin sütlerini değerlendirmek amacıyla süt toplama merkezini kurdum. 2008 yılında Hacıbeyli İlköğretim Okulunda öğrenciler ile okulun sorunlarını çözmek ve sosyal yönlerini kuvvetlendirmek için okul aile birliği başkanlığına getirildim. 2009 yılın n Eylül ayında oda başkanım Sayın Zeynel Alkandağ’ın Adana’daki kamu görevini Ankara’da devam ettirme gerekliliğinden dolayı oda yönetim kurulu kararı ile kendisinin yerine oda başkanı olarak görev aldım.

Odanıza bağlı veteriner hekimlerinizin sayısı ve bölgenizdeki veteriner hekimlerin yoğunlukla hangi alanda hizmet verdiği konusunda bilgi verir misiniz?

Odamıza kayıtlı 457 meslektaşımız var ve yaklaşık 200’ü kamu kuruluşunda görev almakta. Kamu kuruluşunun yanı sıra 30 arkadaşımız pet klinisyenliği ve 180 arkadaşımız büyükbaş klinisyenliği yapmakta. Ayrıca 40’a yakını da tavukçuluk sektöründe, çeşitli marketlerde ve yem maddeleri sektörü alanında hizmet vermektedirler.

Odanın çalışmaları hakkında bilgi alabilir miyiz?

Öncelikle 2001 yılında odamızın güzide bir mekâna sahip olmasında emeği geçen tüm meslektaşlarımıza saygılar sunarım. Her türlü eğitim ve sosyal faaliyetlerimizi burada gerçekleştiriyoruz. Örneğin Dünya Veteriner Hekimler Günü kutlamaları ultrasonografi ve çeşitli diğer kurslarımız, akredite suni tohumlama kurslarını odamızda yapmaya başladık. Yine meslektaşlarımızı mesleki ve güncel konularda bilgilendirme amaçlı her türlü toplantılarımızı kendi mekânımızda organize ettik. Ayrıca tüm kamu kuruluşları sivil toplum örgütleri ve diğer meslek odaları ile sıcak diyaloglar kurarak mesleğimizi en güzel şekilde temsil etmeye çalıştık. Doğayı Koruma Derneği (DOHAYKO) Genel Sekreteri Nesrin Çıtırık Hanım ile beraber Osmaniye, Ceyhan ve Kozan’da hayvan barınağı yapılması aşamasında Belediye Başkanları ile görüşmelerde bulunduk ve Osmaniye’de Türkiye’nin en güzel barınaklarından biri verilen uğraşlar sonunda kurulmuş oldu. Adana’da ki sokak hayvanlarının n problemlerinin çözümü için Belediyeler. Valilik ve DOHAYKO ile sık sık toplantılar düzenlemekteyiz. Her yıl anneler gününde huzur evinde kalan annelerimizin yalnız olmadıklarını hissettirmek için Adana’mızın en güzide mekânlarında sabah kahvaltısı düzenliyoruz. Yine yaşlılar haftasında huzur evinde kalan yaşlı insanlara öğle yemeği vererek gönüllerini alıyoruz. Sosyal sorumluluk projelerini gerçekleştirmekten büyük mutluluk duyuyoruz.

Pet çalışan arkadaşlarımıza. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Anabilimdalı Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Tamer Dodurka hocamız ile hayvan psikolojisi hakkında bir seminer verdik. Ertesi gün Tamer Dodurga hocamız Özel Gündoğdu İlköğretim Okulu’nda ve ayrıca İncirlik İlköğretim Okulu’nda 5 ve 6’ıncı sınıflara ‘Hayvan Sevgisi İnsan Olma Yolunda Bir Adım’ başlıklı bir seminer sundu. Her yıl Adana Yeşiloba Hipodromu’nda odamız adına bir koşu düzenlenir ve bu koşuda birinci gelene odamız tarafından madalyalı plaketi takdim edilir. Aynı zamanda meslek ve meslektaşlarımızla ilgili haberleri paylaştığımız ve yararlı olmasını dileyerek hazırladığımız bir internet sitemiz bulunmaktadır, Eğer ziyaret etmek isteyenler olursa web adresimiz: www.adanavho.org tr

Bölgeniz veteriner hekimlerinin oda toplantılarına katılımları ne düzeyde oluyor?

Veteriner hekim arkadaşlarımızla ayda bir kez toplanmaya çalışıyoruz ve toplantılar genelde mesleki problemlerin çözümüne yönelik düzenleniyor. Katılım oranı %20 civarında olup, toplantılarımızda sıklıkla aynı simaları görüyoruz.

Veteriner fakültelerinin sayılarının artması konusunda ne düşünüyorsunuz? Sizce fakülte sayısının artırılmak istenmesinin başlıca nedenleri nedir ve sizce nasıl bir tavır sergilenmelidir?

AB mevzuatının önemli bir bölümü veteriner hekimlik uygulamalarıyla alakalıdır. Avrupa’da veteriner fakültelerine gidecek öğrenciler bu alana lise yıllarında yönlendiriliyor ve en yüksek puanı alırsa veteriner fakültesine geliyorlar. Aynı zamanda en üst düzeyde eğitim alıyorlar. Mevcut olan veteriner fakültelerimizin alt yapı sorunları çözülmeden yeterli öğretim elemanı sağlanmadan yeterli laboratuar uygulama sahası koşulları oluşmadan yeni fakülte açılması sakıncalıdır. Avrupa Veteriner Eğitim Kurumları Birliği (EAEVE)’nin Türkiye’de veteriner fakülteleri sayısının fazla olduğunu ve eğitim kalitesinin arttırılması gerektiğini söylemesine rağmen yeni fakültelerin açılması hiçbir şekilde mantığa sığmamaktadır. Amaçları sadece fakülte açmak mı yoksa bölge hayvancılığına katkı sağlamak mı bilinemez.

Mevcut üniversitelerimizde verilen veteriner hekimlik eğitiminin niteliği konusundaki görüşlerinizi bizimle paylaşır mısınız?

Şu anda mevcut fakültelerimiz sınırlı imkanlarıyla veteriner hekimler yetiştirmeye çalışmaktadır. Veteriner fakültelerine ayrılan bütçenin bu kadar çok fakülteye dağıtılması sonucunda fakültelere düşen pay azalmıştır. Kısıtlı bütçe ile hem kaliteli öğretim üyesi bulunamaması hem de bu kadar çok fakülte açılmasıyla ilgili olarak veteriner fakültesi puanının düşmesi: niteliği yüksek öğrencilerin veteriner fakültelerini tercih etmemelerine neden olacak ve bu durum da mesleki kaliteyi düşürecektir. Veteriner hekimlik gibi hayvan ve insan sağlığını yakından ilgilendiren önemli bir branşta eğitim kalitesi konusunda kesinlikle taviz verilmemesi gerektiğini düşünüyorum.

Sizce ülkemizdeki hayvansal gıda tüketiminin düşük olmasının nedeni sadece kırmızı etin çok yüksek meblağlara satılması mı, yoksa başka nenler de söz konusu mu? İthalat sizce uygun fiyata et tüketimini daimi kılar mı?

Ülkemizdeki hayvansal gıda tüketiminin düşük olmasının en büyük nedeni tabi ki et fiyatlarının yüksek olmasıdır. Bunun yanı sıra yöreden yöreye farklılaşan yeme alışkanlığına bağlı olarak bazı yörelerde bitkisel gıdaların tüketimi de fazla olabilir. Sağlıklı ve dengeli beslenme hakkında fazla bilgiye sahip olmayan tüketicimiz hayvansal gıdaların özellikle çocukların zeka gelişiminde son derece önemli olduğunu bir bilse, maddi olarak biraz sıkıntıya düşse de et tüketimini az da olsa arttırma yoluna gidecektir. Kırmızı et ithali piyasayı uzun vadeli bir krize taşıyacaktır görüşündeyim. Et fiyatları düşüş gösterebilir ama diğer yandan bu sonraki dönemlerde besicilik, kırsal hayattaki yaşam ve hayvancılığın çöküşü olur.

Adana’da eksikliğini gördüğünüz ve daha çok desteklenmesini beklediğiniz tarım ve hayvancılık kolları hangileri?

Bölgemizde kaliteli süt üretimi çok azdır. Bu yüzden çiğ süt fiyatları ulusal fiyatların altında seyrediyor. Şu anda batıda süt fiyatları 0,85 kuruş iken bölgemizde çiğ süt fiyatı 0,57 Krş tur. Bölgemizdeki çiğ süt fiyatlarında görülen düşüklüğün en önemli sebebi mandıraların aralarında toplanarak fiyat belirleme yoluna gitmeleridir. Yetiştiricilerimizin bilinçlendirilip kaliteli süt elde etme yoluna gidilmelidir diye düşünüyorum. Bunu da damızlık sığır yetiştiricileri birliği, süt birlikleri, tarım il müdürlüğü ve odamız el ele verip hep birlikte başarmalıyız ve bölgeden satışı yapılan sütü ulusal fiyatlara taşımalıyız

Adana Bölgesinde görev yapan veteriner hekimlerin görev alanları çerçevesinde karşılaştığı problemler nelerdir?

Kamu kurumunda çalışan meslektaşlarımız son zamanlarda AB’nin baskılarıyla artan işgücü nedeni ile yeni doğan buzağıların 20 gün içerisinde küpelenmesi gerektiğini. 20 günü geçerse kulak küpesi takılamayacağını bildiren bir karar alındı. Küpesiz hayvan varlığını çoğaltacak bu olaya şaşmamak mümkün değildir. Vatandaş çocuğunun nüfus cüzdanını 20 günde alamazken nasıl olacakta buzağısına 20 günde küpesini taktıracak. Bu olaylar karşısında kamu veteriner hekimimiz, personel ve araç- gereç yönünden büyük bir yük altına girmiş aynı zamanda özlük hakları ve özel hizmet tazminatı ile ilgili sorunlar hala giderilememiştir. Her bölgede olduğu gibi bölgemizde de Adana Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği (DSYB) ile problemlerimiz hat safhaya çıkmıştır. DSYB görevleri olan hayvan ıslahı programlarını uygulamak yerine süt makineleri, yem katkı, ilaç ve bunun gibi materyalleri satarak DSYB’yi bir ticarethane yerine çevirmişlerdir. DSYB kafasına göre suni tohumlama fiyatı belirlemiş sözleşme yaptığı veteriner hekimi de kamu veteriner hekimi olarak lanse etmiştir. Çalıştırdıkları veteriner hekimlerin kamu veteriner hekimi olmadığı, serbest veteriner hekim olduğu dolayısıyla asgari ücret tarifesine uyması gerektiği belirtilmiştir. İlaçların etiket fiyatı üzerinden satılmaması, deontoloji kurallarına uymaması meslektaşlarımızın kendi menfaatlerinin meslek menfaatlerinin üstünde görmesinden dolayı veteriner hekimlik mesleği vatandaşın gözünde kan kaybetmeye devam etmiştir. Belediyelerde ve üniversitelerde çalışan veteriner hekimlerin çiftliklerde de çalıştıkları tespit edilmiş ve odamızın avukatı vasıtasıyla kurumlarına yazı yazılarak uyarılmış ve olumlu sonuçlar alınmıştır. Tarım danışmanları ile problemler hayvan sağlık şube müdürümüzün yardımlarıyla aşılmıştır. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’nın bir an önce 657 sayılı kanunun 4/B maddesine göre geçici olarak çalışan veteriner hekimleri sözleşmeli statüden çıkartarak kamunun ihtiyacı olan açık veteriner hekim kadrolarına istihdam etmesi ve tarım danışmanlığı görevi muayenehanesi olan serbest veteriner hekimler tarafından yapılır hale dönüştürülmelidir.

Geçtiğimiz günlerde gündeme damgasını vuran at eti skandalı konusunda sizin değerlendirmeleriniz ve tepkileriniz nasıl oldu? Sizce bu gündem konusu insanların Adana’nın tadına doyulmaz ünlü kebaplarına olan bakış açısını etkiledi mi?

Kaçak olarak kesilen at ve eşeklerde ruam, kuduz ve antraks gibi zoonoz karakterdeki hastalıkların mevcut olması son derece olasılık dâhilinde. Bu hayvanlar kesime gittiğinde ve elde edilen etler kontrolsüz insan gıdası olarak kullanıldığında bu etlerden geçecek yukarıda bahsetmiş olduğum hastalıkların tedavisi mümkün değildir. Zoonoz karakterdeki bu hastalıklı etleri kesen, hazırlayan. taşıyan ve yiyen insanlarda çok ciddi sağlık problemlerinin görüleceği unutulmamalıdır. Bu gibi hayvanları kesip toplum sağlığına zarar veren kişilerin 200—300 TL gibi komik para cezaları ile serbest bırakılmaları bu kişileri cesaretlendirmiştir ve cesaretlendirmektedir. Hâlbuki bu suçun Türk Ceza Kanunu’nun kamunun sağlığına karşı işlenen suçlar statüsüne sokulması ve 186. maddeden kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde, bozulmuş, değiştirilmiş her tür yenilecek veya içilecek şeyleri veya ilaçları satan tedarik eden bulunduran kimseye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve bin beş yüz güne kadar adli para cezası verilir) cezalandırılmasını istiyoruz. Adana’mıza başka şehirlerden gelen misafirlerimiz, kötü işler yapan bu kişilerin yüzünden bu olayı alay konusu etmektedir ve kesinlikle Adana kebabını yememektedirler. Bu da kebap işi yapan esnafımızı hem maddi hem de manevi açıdan ciddi bir şekilde etkilemektedir.

Üzeyir Beye teşekkür ederek Adana'dan ayrılıyoruz. Haftaya yeni bir konukla görüşmek üzere hoşçakalın...

Türkeş Manga
KozanBilgi.Net
Genel Yayın Yönetmeni