Karga Pazarı çatışması

Karga Pazarı çatışması Akçalıuşağı, Boztahta, Karahamzalı, Tokmaknaklı, Kuyubeli ve civar köylerden milis kuvvetlerce Fransizlarin Haçin Ermenilerine gönderdikleri takviye kuvvet ve mühimmata yapılan baskındır.

Fransızların, Haçin Ermenilerini takviye etmek lüzumunu duymaları üzerine güvendikleri adamlarından biri olduğuna inandıkları Feke Belediye Reisi Cezmi Bey’e başvurup Haçin’e gitmek için takip etmeleri gereken yolu sorarlar ve Cezmi Bey de, en uygun yolun Sırt yol denen taşlı gedikten geçen Eskimantaş, Karahamzalı, Akçalıuşağı ve Tapan üzerinden giden yol olduğunu bildirir. Diğer taraftan Deli Hacı Ağa’ya da haber göndererek, Fransızların Haçin’e silah, cephane ve kuvvet göndereceklerini ve takip edecekleri yolun da, Taşlıgedik, Akçalıuşağı ve Tapan yolu olduğunu bildirir. Ona göre de tedbir alınmasını, Sıralif sırtına gözcü konulup buranın sürekli gözetlenmesini ister. Deli Hacı Ağa, adamlarına Sıralifte nöbet bekleterek Kozan’ı gözaltında bulundurdu. Nihayet gözcüler kalabalık bir grubun Kozan’dan çıktığını haber verdiler. Kalabalık ilerledikçe gözcüler aynı yolu takiben geri çekilirler. Neticede sırt yola döndüklerini haber alan köylüler, silahlarını alarak da, daha önce pusu kurulmasına karar verilen Tokmanaklı-Akçalıuşağı arasındaki vadide yerlerini alırlar. 92 yüklü hayvan ve 92 silahlı Ermeninin önünden, 15 silahlı Ermeni Gönüllü Fedaileri Haçin yolunu takip etmektedir. Aşağı Tokmanaklı mezarlığı başında, yukarı Tokmanaklı’dan Köreken köyüne giden Karahasan kızı 13 yaşındaki Fatma’yı kafasını kesmek suretiyle öldürünce, bu canavarlık köylülerin sabrını haklı olarak tüketmişti. Kafile, Kargapazarı denilen yerde istirahate çekilirler. Silahlı köylüler tepelerde bunları gözetlemekle meşgul iken, çamlığın başında her şeyden habersiz kuş avlayan İboğlu’ndan Şahbaz Mehmet ile Karabucak köyünden İshak, Ermenilerin üç silahlı ve atlı gözcüsüne rastlarlar. Aralarında tartışma başlar. Sonuçta üç Ermeni öldürülür. Bu silah sesleri üzerine dağlardan ateşe başlanır. Neye uğradıklarını şaşıran Ermeniler, darma dağınık gelen silah seslerine mukabele ederler. Silah seslerini duyan köylüler silah alarak koşarlar. Bu durum çetelerin moralini yükseltir. Bir saat zarfında Kargapazarı bölgesi bir harp sahnesini alır. Bu işte aktif görev alanlar şunlardır: 1. Bayatoğlu Ahmet çavuş, 2. Karabucaklı Deli Hacı Ağa ve çete 3. Akçalıuşağı Köyünden Demirci İbrahim Ağa, 4. G Ali Ağa (Mümin Kulu) ve çetesinde bulunan Karahamzalı Köyünden Deli ümmet, çölloğ, Şahbaz Ali ve Mehmet çavuş, 5. Kuyubelinden Kara çocuk, Altıparmak, 6. Mehmet Hoca, 7. Mustafa çavuş, 8. Kozan’dan Mustafa Efendizade Arif. Akçalıuşağı, Boz tahta, Karahamzalı, Tokmaknaklı, Kuyubeli ve civar köylerden ise isimleri belli olmayan kahramanlar sayesinde bu baskın zaferle sonuçlanmıştır. Bu olayda yalnız Boztahta Köyü’nden Deli Hacı’nın oğlu Mehmet şehit düşmüştür. Ermeniler’in ise pek çoğu öldürülüp silahlarına el konulmuştur. Ermenilere rehberlik yapan hain Kazak Hasan ile birlikte birkaç Ermeni kaçmak suretiyle canlarını zor kurtarmışlardır. Kargapazarı olayı, Bozat Gediği’nde olduğu gibi, alınan silah ve mühümmat Kozan’ın kurtuluşunda ve Feke ile Saimbeyli (Haçin) nin de alınmasında kullanıldığından çok faydalı olmuştur.