KozanBilgi.Net 15 Yaşında... SİZLERLE BİRLİKTE NİCE 15 YILLARA...

Arsin İlçesinin Toprak Yapısı

Arsin İlçesinin Toprak Yapısı

ARSİN İLÇE TOPRAKLARININ BAZI FİZİKSEL ve KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

Toprak, üzerinde canlıların yaşamını sürdürdüğü, insan ve hayvan beslenmesi için gerekli ürünlerin yetiştirildiği biyolojik bir ortamdır. Bu temel varlığın korunması ve dengeli bir şekilde kullanılması geleceğimizin teminatıdır.Bu nedenle toprakların sahip olduğu bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi ve değişik kullanım yönetim tekniklerine göre ileride bu özelliklerle meydana gelebilecek değişimlerin tahmin edilmesi gereği ortaya çıkmaktadır.

Arsin Trabzon’un 20 km doğusunda, 3 belde ve 21 köye sahip, yüzölçümü 169 km2 olan bir ilçedir.
Arsin ilçesinin topoğrafik yapısı, sahilden iç kesimlere doğru gidildikçe eğimi artan bir yapı gösterir. Bazı köylerde eğim %70 lere kadar varmaktadır. Bölgesel iklime bağlı olarak Arsin ilçesinde yazları serin, kışları ılık geçer. Ilıman iklim hakimdir. Yıllık ortalama yağış miktarı 1000-1050 mm arasında ve ortalama sıcaklık 15,5 0C dir. Arsin ilçesinin genel nüfusu (1997 genel nüfus sayımına göre) 29,154 kişi olup bunun 8,208 kişilik kısmı merkezde ikamet etmektedir. İlçede ikamet edenlerin %90’ı tarımla uğraşmaktadır. Halkın en önemli tarım geliri fındık ve hayvancılıktır. İlçede 1000 da alana kurulan organize sanayi bölgesinde işler durumda 54 adet fabrika bulunmaktadır ve bunların 12’si tarımsal ürünleri işleyen işletmelerdir.

Toprak Varlığı :

İlçenin genelinde kırmızı-sarı podzolik ve kahverengi topraklara sahiptir. Kırmızı-sarı podzolik topraklar; iyi gelişmiş ve iyi drene edilmiş asit topraklardır.ana made silisli ve Ca’ca fakirdir. O horizonu ince olup, altında organik madde A1 horizonu bulunur. Açık renkli A2 horizonu kırmızı, sarı-kırmızı, sarı renklidir. B horizonu ped yüzeylerinde kil zarlarına ve blok yapıya sahiptir. Ana maddenin kalın olduğu kırmızı-sarı podzalik topraklarda alt horizonlarda karakteristik olarak kırmızı ,sarı, kahverengi ve açık gri kalın ağ şeklinde çizgi benekler bulunur(Ural ve diğ.1998). ilçenin kuzey doğusunda bulunan Yanbolu deresinin kenarlarında küçük bir kesimde alüviyal topraklara sahiptir. Genç topraklar diye adlandırılan bu topraklarda horizonlaşma bulunmaz, buna karşılık değişik özellikte mineral katlar bulunur. Bu yerlerde her türlü kültür bitkisi yetiştirilebilir.




İlçemizin arazi dağılımı (Hek).

Tarım arazisi 10.230
Orman arazisi 6.280
Çayır-mera 258
Ürün getirmeyen arazi 132
Toplam 16.900

Tarım ürünleri yetiştiriciliği açısından Arsin ilçesi incelendiğinde bahçe bitkileri alanında %94 lük büyük bir payla fındık birinci sırayı alırken genel sebze üretimi %5 lik bir payla fındığı takip etmektedir.

Metot :

İlçe toprakları genel anlamda podzolik karakterli olup, örnekler iki ayrı aşamadan alınmıştır. Toprak örnekleri Arsin İlçe Tarım Müdürlüğü elemanları tarafından arazinin genel görünümüne uygun olarak seçilen en az 6 yerden, 0-20 cm ve 20-40 cm derinliklerden ayrı ayrı alınmıştır. Ancak 20-40 cm.den alınan örneklerin 5 tanesi incelemeye alınmıştır. Çünkü bitki genelde toprağın 0-20 cm. arasındaki gübreden yararlanmaktadır. Aynı derinlikteki örnekler iyice karıştırıldıktan sonra 1 kg kadarı bir naylon torbaya konulup etiketlenmiştir. Analiz için Trabzon Köy Hizmetleri Toprak Laboratuvarına gönderilmiştir.

Toprakların Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri:

Arsin İlçesi topoğrafik yapısı itibarıyla sahilden başlayıp Gümüşhane sınırına kadar uzanmaktadır. Bu nedenle ilçe topraklarını üç ana kısma ayırarak incelemek daha uygun görülmektedir. Buna göre; sahil kesim, deniz kıyısından 7 km içeriye kadar, rakım 150-200 m, orta kesim; rakım 500-600 m, yüksek kesim; orta kesimin bitiminden itibaren ilçe sınırının bitimine kadar olan kısımdır. Toplam örnek sayısı 106 dır. Bu örneklerin 51’i sahil kesimden ve ilçe topraklarının %40’ını temsil etmektedir. Orta kesimden alınan örnek sayısı 36 ve ilçe topraklarının %30’unu temsil eder. Fındık tarımı daha ziyade ilçenin sahil ve orta kesiminde yapılmaktadır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Gürer: “Binlerce ton patates çürümeden kurtarılsın”

1-Tekstür :

Tınlı (%) Killi-Tınlı (%) Killi (%) Ağır Killi (%)
Sahil kuşak 15,8 62,7 19,6 19
Orta “ 5,5 75,0 19,5
Yüksek “ 21 68,5 10,5
İlçe toprakları genelde Killi-Tınlı yapıdadır.

2- PH ve Kireç :

İlçe topraklarından alınan 106 adet örneğin %11 kuvvetli asitli, %49,0’u orta asitli pH(4,5-5,5) olarak tespit edilmiştir. İlçe topraklarının %88 i kireçsizdir. Hakim bitki örtüsü fındık olduğundan dolayı pH’nın 6-6,5 arasında olduğu topraklarda daha iyi geliştiği gözlenmiştir. Analiz sonuçları incelendiğinde sahil kesimden, iç kesimlere doğru gidildikçe pH değerinin yükseldiği yani asitliğin düştüğü görülmektedir.

Örneğin analiz sonuçlarında çıkan en düşük pH değerlerini dikkate aldığımızda sahil kuşakta 3,51 ve 3,54 çıkarken orta kuşakta 4,33 ve 4,41, yüksek kuşakta ise 4,89 ve 4,90 çıkmıştır.

Bölgenin iklim özelliklerinin bir sonucu olarak ilçenin önemli bir kısmında pH kireçlenmeyi gerektirecek ölçüde düşmüştür. Bunun yanında toprak asitliğini arttırıcı ticari gübre uygulamaları da asitliği arttıran diğer önemli faktör olmuştur.

3- Organik madde :

İlçe toprakları Çizelge 1. de görüldüğü gibi %55,6’sının organik madde içeriği yetersizdir. Organik madde içerikleri yönünden ilçe toprakları arasında büyük farklar olmakla beraber, genellikle %1-3 arasında bulunduğu anlaşılmaktadır. Çizelgedede görüldüğü gibi ilçe topraklarının %55,6’sının organik madde içeriği yetersizdir. Arsin ilçe toprakları az yada orta seviyede organik madde içermektedir. Vejetasyonun yüksek olmasına rağmen, organik maddenin orta düzeyde olması;

– Mevsimlere bağlı olarak oluşan artıkların arazilerde toplanıp başka amaçlarla kullanılması,
– Kullanılan organik gübrelerin, çoğu zaman toprakla karıştırılmadan toprak yüzeyine serilmesi, yüksek eğime bağlı olarak yüzey suları ile ortamdan uzaklaştırılmasına bağlı olarak değişmektedir.
Her ne kadar ilçenin bazı kesimlerinde organik madde yeterli görülüyorsa da bitkinin azot ihtiyacını karşılamaktan uzaktır. Bu bakımdan toprakların azotlu gübrelemeye ihtiyaçları vardır.




4- Fosfor :

İlçe toprakları doğal olarak fosforca fakir topraklardır. Toprak pH sının ilçenin büyük bir kısmında düşük olması toprakların bitkiye elverişli fosfor düzeyleri üzerine ve gübre fosforun yarayışlılığına olumsuz etki yapmaktadır. İlçe topraklarının büyük bir bölümünde fosfor eksikliği sorunu vardır.

Çizelge l de görüldüğü gibi ilçe topraklarının %69’u fosforca fakirdir. Buna göre ilçe topraklarının %76’sının gübrelenmeye ihtiyacı vardır.

Kullanılan fosforlu gübrelerin genellikle toprağın 15-20 cm derinliğine gömülmemesi ve meyilli arazilerde aşırı yağışla birlikte gübrelerin yıkanarak uzaklaştırılması.

İlçede fosforlu gübre kullanımı yeterince yaygınlaşmamıştır. Ayrıca bazı analiz sonuçlarında fosfor miktarının yüksek çıkmasının nedeni, bilinçsiz gübreleme sonucu toprakta fazla miktarda fosfor birikmesinden kaynaklanmaktadır.

5- Potasyum :

Araştırma sonuçlarına göre Türkiye toprakları potasyumca zengindir. İlçemizde bu durum biraz daha farklıdır. Örneğin İlçemizde sahil kuşaktan aldığımız 51 numunenin potasyum durumu; %25 i az, %0,9 u orta, %74 ü yeterlidir. Orta kuşaktan alınan 36 örneğin potasyum durumu; %41.7’si az, %22.2’si orta, %36.1’i yeterlidir. Yüksek kuşaktan alınan 19 örneğin potasyum durumu %68’i az, %11’i orta, %21’i yeterlidir. Bu durumda sahil kuşakta potasyum içeriği yeterli görülürken , yüksek kuşağa doğru gidildikçe potasyum içeriği gittikçe azalmaktadır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Gürer: “Binlerce ton patates çürümeden kurtarılsın”

Karadeniz toprakları genelde potasyumca zengin mineralleri içeren ana materyal üzerinde oluşmaları sebebiyle kaba tekstürlü kumlu topraklar hariç bölge topraklarının potasyum düzeyi yeterli sayılabilir. Ancak bazı yerlerde potasyum gübrelemesinin yapılması gereklidir. Bölgede potasyum gübrelemesiyle ilgili detaylı bir araştırma yapılmadığı için bu konuda toprak test değerlerine bakarak hüküm yürütmek sakıncalıdır (Bayraklı F. ve Ark.,1986).

6- SONUÇ:

İlçe genelinde toprakların çoğunlukla orta ve orta ağır bünyeli oldukları, Ph değerlerinin bazı arazilerde çok düştüğü,organik madde içerikleri bakımından genellikle %1-3 arasında bulunduğu anlaşılmaktadır. İlçe toprakları fosforca fakir, potasyum içeriği bakımından %55 oranında yeterli olmaklabirlikte azot kapsamları düşük bulunmuştur.

Yağışların fazlalığı nedeni ile kireç ve topraktaki bazik katyonların yıkanması ve organik maddenin parçalanması sonucu, ilçe topraklarının asit karakterli olmasını hazırlamaktadır. Ayrıca asitlikte seski oksitler ve kil fraksiyonlarının da etkili olduğu düşünülmektedir. Bu durum Rize bölgesi asit toprakları için yapılan çalışmada da vurgulanmıştır.

Arsin ilçe torpakları topoğrafik özelliklerine bağlı olarak ve iklim özellikleri etkisi ile orta derecede erozyon tehdidi altındadır. Ayrıca ilçede 1.ve2.sınıf arazide az bulunmaktadır.

İlçenin nüfus yoğunluğuna bağlı olarak tarımla uğraşan çiftçiye tarım arazileri yeterli gelmemektedir. Sanayinin de yeterli gelişmemesinden dolayı, nüfusun bir bölümü göç etmiştir.

İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından devam eden toprak numunesi alım çalışmaları , toprak pH’sının istenilen düzeye getirilmesi için kireç temini konusunda desteklenmelidir.




KAYNAK

1-Bayraklı F.ve Ark.1986, Türkiyenin Toprak ve Su Varlığı İçerisinde Karadeniz Bölgesinin yeri, Zirai Eğitim ve Öğretimin Başlamısının 140Yılı Kutlama Smpozyumu, S:171-187, Samsun.
2-Oruç N.,1971 Rize Bölgesi Asit Topraklarında Efektif ve PH Değerlerine Bağlı Negatif Yük Kaynaklarının Araştırılması, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, C:2, S:3, Erzurum.

TOPRAKLARIN ÖZELLİKLERİ

SINIFLANDIRMA VE İLÇE TOPRAKLARINDAKİ PAYI (%)
YORUM-SONUÇ
Bünye(Tekstür)
Bölgedeki payı(%) Kumlu Tın Killi-Tın Killi Ağır Killi
– 15 72 18 1
Topraklar genelde killi-tın(orta-ağır) yapıdadır
Toprak reaksiyonu(pH)
Bölgedeki payı (%) < 4,5 4,5-5,5 5,5-6,5 6,5-7,5 7,5-8,5 >8,5
12 51 30 10 2 – İlçe toprakları genelde asitli bir yapıya sahip olup, %88’inin kirece ihtiyacı vardır.
Organik madde(%)
Bölgedeki payı(%) <1 1-2 2-3 3-4 >4
21 38 21 15 11 İlçe toprakları organik madde bakımından genelde az-orta sınıfına girer.
Fosfor(P2O5 kg/da)
Bölgedeki payı(%)
<3 3-6 6-9 9-15 >15
42 31 8 9 16 İlçe topraklarında fosfor az veya çok azdır.(%69)
Potasyum(K2O kg/da)
Bölgedeki payı(%)
<20 20-60 60-100 >100
48 34 15 9 İlçedeki toprakların %55’inde K yeterlidir.
Çizelge-1 Arsin topraklarının bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri (Örnek sayısı 106, yıl 2000).

MEHMET ÖZDEMİR
ZİRAAT MÜHENDİSİ

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın