Ayasofya az kalsın caz kulübü olacaktı

Ayasofya az kalsın caz kulübü olacaktı

Murat BARDAKÇI/ GAZETE HABERTÜRK

“Amerikan Caz Orkestraları Birliği”, 1926 Aralık’ında Türkiye’ye başvurarak o senelerde cami olarak kullanılan Ayasofya’yı “dünyanın en büyük caz kulübü” hâline getirmeyi önermiş ve Ayasofya’ya dünyanın en büyük caz orkestraları ile beraber en kalabalık ve en güçlü saksafonlarını getirmeyi vaadetmişti. Bugün, şimdiye kadar bilinmeyen ve neyse ki sonuçsuz kalan bu tuhaf girişimden kısaca bahsediyor ve ayrıntılarını bulmayı konuya alâka gösterecek olan araştırmacılara bırakıyorum…

Yıldız Sarayı’nın “Cumhurbaşkanlığı İstanbul Külliyesi” yapılmasına karar verilmesinden sonra başlayan tartışmalarla beraber, sarayın Cumhuriyet’in ilânından sonraki macerasını ve aynı zamanda o senelerde İstanbul’daki başka hazırlıkları hatırladım.

Daha önce yazmıştım: Yıldız Sarayı’nın bir bölümü hükümetin ve İstanbul Belediyesi’nin verdiği izinlerle 1926 Eylül’ünde bir İtalyan şirketine tahsis edilerek kumarhane ve dans salonu haline getirilmişti. Bir sene boyunca hem İstanbullular’ın hem de rulet ve poker aşkına Avrupa’dan gelenlerin iliğini-kemiğini sömüren kumarhane tam bir sene sonra bir subayın içeriye girmesine izin verilmemesini şeref meselesi yapıp kapıda intihar etmesi üzerine kapatılacaktı…

BELEDİYEYE BAŞVURDULAR

Arşivlerde 1926 ve 1927 seneleri ile ilgili hariciye evrakını gözden geçirdiğinizde genç Türkiye’nin Osmanlı geçmişi konusunda artık unutulmuş olan ama bir hayli şaşırtıcı girişimleri ile karşılaşırsınız…

Yıldız Sarayı’nın kumarhane yapılması bu hadiselerden sadece biri idi ve o günlerde şimdi tuhaf görülecek başka girişimler de olmuştu. Meselâ, hükümet Topkapı Sarayı’ndaki mücevherleri satışa çıkartmış; satış için Fransa ile ciddî temaslar yapılmış ve bu arada şimdi artık tamamen unutulmuş bir girişim de olmuştu: Amerikalılar, o senelerde cami olarak kullanılan Ayasofya’yı “caz kulübü” haline getirmek için Türk Hükümeti’ne müracaatta bulunmuşlardı…

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  SPİNCİLER... BİZ BURADAYIZ, ALABALIKLAR NEREDE... AT ÇEK İLE ALABALIK AVI

Girişim 1926 Aralık’ında yapılmış ve “Amerikan Caz Orkestraları Birliği”, Amerikan Büyükelçiliği vasıtası ile hem İstanbul Belediyesi’ne, hem de hükümete başvurarak Ayasofya’nın kendilerine tahsisini istemişti!

New York Times Gazetesi’nin 16 Aralık 1926 tarihli nüshasında “Ayasofya’da Dans” şeklinde çevrilebilecek başlığın altında çıkan haberde “İstanbul’daki meşhur Ayasofya Camii’nin bir dans salonu haline getirilmesi için teklif yapıldı. Bir grup işadamı, bu büyük yapının ibadete uygun olmadığını söyleyerek Ayasofya’nın dans salonuna çevrilmesi için İstanbul Valiliği’ne müracaatta bulundu” deniyordu. Haberde daha sonra Ayasofya’nın tarihine de kısaca temas ediliyor ve Yıldız Sarayı’nın “lüks bir kumarhane ve dans mekânı” yapıldığı da hatırlatılıyordu.

 

New York Times Gazetesi’nde Ayasofya hakkında 16 Aralık 1926’da çıkan ilk haber.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın