Cemaatle namaz

Cemaatle namaz

Sual: Teheccüd namazı kılıyorum. Fakat sabah namazına

camiye gelemiyorum. Bir mahzuru var mıdır?

CEVAP

Hazret-i Ömer, sabah namazında, camide Süleyman isimli bir

genci göremeyince, nerede olduğunu sordu. Dediler ki:

(O, gece pek uyumaz. Teheccüd ve benzeri nafile ibadetle

meşgul olur, belki şimdi uykuya dalmıştır.)

Hazret-i Ömer buyurdu ki:

(Eğer bütün gece uyuyup da sabah namazını cemaat ile

kılsaydı daha iyi olurdu.) [İmam-ı Malik]

Cemaatle namaz kılmak Sünnet-i hüda, yani İslam’ın şiarı olan

mühim sünnettir. Cemaatle kılınan namaz, yalnız kılınan namazdan

25 veya 27 derece daha faziletlidir. Cemaatle namaz kılmanın

önemi hakkında bildirilen hadis-i şerif meallerinden birkaçı şöyle:

(Beş vakit namazı cemaatle kılan, Sırat köprüsünü şimşek

gibi geçer.) [Taberani]

(Bir kimse, kırk gün sabah namazının ilk tekbirine yetişirse,

kendisine iki berat yazılır: Cehennemden kurtuluş beratı ile

münafıklıktan eminlik beratı.) [Ebuşşeyh]

(İlk tekbire yetişecek şekilde, kırk gün cemaatle kılana

Cennet vacip olur.) [Ebu Ya’la]

(Cemaatle namaz kılmak için bekleyen, hep namazda gibi

sevap kazanır.) [Buhari]

(Evi mescide uzak olanın [her adımına sevap verileceği için]

sevabı daha fazladır.) [Buhari]

(Peygamberin sünnetini [önem vermeyip] terk eden kâfir

olur.) [Ebu Davud]

(Cemaatin bir kısmı dua eder, ötekiler de âmin derse, o dua

kabul olur.) [Hakim]

(İmam, namazı tamamlayıp cemaate yüzünü döndürünceye

kadar onunla bulunan, gece ibadet etmiş gibi sevaba

kavuşurlar.) [Tirmizi]

(Namazlarını cemaatle kılanları Allahü teâlâ sever.)

[Taberani]

(En kıymetli yer mescitlerdir. Cami ehlinin en efdali, ilk girip

son çıkandır. Cemaate ilk gelen ilk müslüman olan gibi

kıymetlidir.) [İ. Râfi’i]

(Ezanı işitip de, cemaate gitmemek, münafıklık alametidir.)

[İmad-ül-islam]

Yatsı ile sabah namazını cemaatle kılmamak münafıklık

alametidir. Nasıl ki, yalan söylemek münafıklık alameti ise, cemaate

gelmemek de münafıklık alametidir. Bu, cemaate gelmeyen münafık

demek değildir. Kendisinde münafıklık alametinden bir alamet var

demektir. Verdiği sözde durmamak da münafıklık alametidir.

Sözünde durmayana münafık denmez. Fakat münafıklık

alametinden birini işlemiş olur. Bu konudaki hadis-i şeriflerin mealleri

de şöyle:

(Yatsı ile sabahı cemaatle kılmak, bizi münafıklardan ayıran

alamettir. Münafıklar, yatsı ve sabah namazına devam

edemezler.) [Beyheki]

(Yatsı ile sabah namazını cemaatle kılmak, münafıklara çok

ağır gelir. Eğer bundaki ecri bilselerdi, sürünerek de olsa,

cemaate gelirlerdi. Namaza gelmeyenlerin evlerini yakmak

istedim.) [Buhari]

(Yatsıyı cemaatle kılan, gecenin yarısını, sabahı da

cemaatle kılan, gecenin tamamını ibadetle geçirmiş olur.)

[Müslim]

(Yatsıyı cemaatle kılan Kadir gecesinden hisse almış olur.)

[Taberani]

Fıkıh kitaplarında cemaate gitmemeyi mubah kılan mazeretler

vardır. Böyle bir mazereti olmadan cemaate gitmemek caiz değildir.

Bunlar evleri yakılmaya müstahak olan ve kendilerinde münafıklık

alameti bulunan kimselerdir. Böyle kimselerden olmamaya dikkat

etmeliyiz!

Münafık, müslüman görünen kâfir demektir.

Bir mazereti olup da camiye gitmeyenlere de suizan

etmemelidir!

Cemaatle namazın önemi

Sual: Camide cemaatle kılınan namazın sevabının, evde

cemaatle kılınan namazın sevabından 27 derece fazla olduğu

söyleniyor. Bu, “evde cemaatle kılınandan” değil de, “evde veya

camide yalnız kılınandan” olmayacak mı?

CEVAP

Evet, “Evde veya camide yalnız kılınandan” olacak; çünkü

Buhari ve diğer hadis kitaplarında bildirilen hadis-i şerifte, cemaatle

kılınan namazın sevabı, yalnız kılınandan 25 ve başka rivayette 27

kat fazla olduğu bildirilmektedir. Bir hadis-i şerif meali de şöyledir:

(Başkasıyla birlikte kılınan namaz, tek başına kılınan

namazdan daha çok sevabdır; iki kişiyle birlikte kılınan namaz

da, bir kişiyle kılınandan daha çok sevabdır. Cemaat ne kadar

çok olursa, sevabı daha çok olur.) [Tirmizi]

Camide kılmanın ise, ayrı bir sevabı vardır, yani camide namaz

kılmak, evde kılmaktan daha sevabdır. Bir hadis-i şerif meali

şöyledir:

(Evde kılınan namaza bir sevab, mahalle mescidinde yirmi

beş sevab, Cuma namazı kılınan büyük camide beş yüz sevab,

Mescid-i Aksa’da beş bin sevab, Medine’deki bu mescidimde

elli bin sevab, Mescid-i haramda [Kâbe’de] yüz bin sevab

vardır.) [İbni Mace]

Evde de cemaatle kılınsa, yalnız kılmaktan 27 derece fazla

sevab alınır. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:

(Cemaatle kılınan namaz, yalnız kılınan namazdan yirmi

yedi derece daha faziletlidir.) [Buhari]

Sual: Camiye yani cemaate gitmemek için neler özür olur?

CEVAP

Mazeretsiz cemaate gitmemek caiz olmaz. Çünkü bazı âlimler

cemaate gitmeye vacip demişlerdir.

Şunlar, cemaate gitmemek için özür olur:

1- Yağmur, çamur, şiddetli sıcak ve soğuk, gece şiddetli rüzgar,

havanın çok kararması gibi hava muhalefeti.

2- Felçli, yaşlı veya başka sebeple yürüyemeyen, bir ayağı

kesik olan veya kör. [Bunların yardımcıları veya arabaları olsa da,

gitmeleri gerekmez.]

3- Canına veya malına saldıracak düşman korkusu.

4- Abdesti sıkışık olan.

5- Hareket halindeki yolcu.

6- Hastalığının artmasından veya uzamasından korkan hasta.

7- Yerine bırakacak kimse bulunmayan hasta bakıcı.

8- Nadir bulunan fıkıh dersini kaçırmak.

9- Sofra hazır iken, sevdiği yemeği veya içeceği kaçırmak

istemeyen.

10- İmamın bid’at sahibi olduğunu veya abdestin, guslün,

namazın şartlarını gözetmediğini bilen.

Cemaat ile kılınan namazın sevabı, yalnız kılınan namaz

sevabından pek çoktur. Cemaatin bu kadar büyük fazileti, imamın

namazının sahih olduğu takdirdedir.

Eskiden İslamiyet kuvvetli olduğu zamanlarda, imamlara ve her

müslümana hüsn-i zan edilirdi. Fakat şimdi, müslümanım diyenlerin

ve imam olmak isteyenlerin bazısının, dinden, imandan haberi

olmayan cahiller olduğu söz, hâl ve hareketlerinden anlaşılıyor.

O halde, bugün Ehl-i sünnet itikadına karşı olduğu belli olmayan

ve guslünü, abdestini ve namazını doğru yapabilen ve haram

işlemekten sakınan imam bulup ona uymak lazımdır. Aksi takdirde

cemaat sevabı değil, namazımız da elden kaçar. Fasık imamın

arkasında kılınan namaz, Maliki’de sahih değildir. (Halebi)

Sabahı cemaatle kılmak

Sual: Tam İlmihal’de Tahtavi’den naklen deniyor ki:

(Sabah namazının sünneti çok faziletlidir. Fakat, bunu bile

kılmayan için, hiç ceza bildirilmedi. Halbuki, sabah farzını

cemaat ile kılmayıp, yalnız kılanın Cehenneme gideceği

bildirildi.)

Burada cemaatin önemi mi, yoksa sabah namazını cemaatle

kılmanın önemi mi anlatılmak isteniyor?

CEVAP

Burada hem cemaatin, hem de sabahı cemaatle kılmanın önemi

bildiriliyor. O cümlenin devamında cemaatin önemi vurgulanıyor.

Hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki:

(Cemaati terk edip evde namaz kılan sünneti terk etmiş,

sapıtmış olur.) [Müslim]

(Mazeretsiz cemaate gitmemenin sapıklık olduğu bildiriliyor.)

(Ezanı duyup da cemaate gitmemek kişinin asi ve

bedbahtlığına kâfidir.) [Taberani]

(Buradaki bedbahtlık Cehennemlik anlamındadır.)

(Gece kaim, gündüz saim olan cemaate gelmezse

Cehenneme gider.) [Tirmizi]

(Geceleri ibadet edip gündüzleri de oruç tutan kimsenin bile,

mazeretsiz cemaate gitmezse Cehenneme gideceği bildiriliyor.)

(Beş vakit namazı cemaatle kılan, Sırat köprüsünü şimşek

gibi geçer.) [Taberani]

(Cemaatin önemi bildiriliyor.)

Yatsıyı cemaatle kılmak, öğle, ikindi ve akşamı cemaatle

kılmaktan önemlidir. Sabahı cemaatle kılmak ise hepsinden

önemlidir. Hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki:

(Sabahı cemaatle kılmak, yatsıdan iki misli daha faziletlidir.)

[İbni Huzeyme]

(Emekleyerek de olsa, yatsı ve sabahı cemaatle kılmaya

gidin!) [Taberani]

(Sabah namazını cemaatle kılan Allahü teâlânın

himayesindedir.) [İbni Mace]

(Hastalar, çocuklar ve kadınlar olmasaydı, sabah namazı

için, mazeretsiz cemaate gelmeyenlerin evlerini yakardım.)

[İ.Ahmed, İbni Mace]

Son hadis-i şerif, sabah namazı için camiye gelmenin önemini

bildiriyor. Ev yakmak tabiri bir deyimdir, işin önemini gösterir. Yoksa

evin yakılması gerektiğini göstermez.

Bir mazereti olmayan, beş vakti de cemaatle kılmaya

çalışmalıdır.

Sual: Evim camiye uzaktır. Namazları evde kılmamda mahzur

var mıdır?

CEVAP

Cemaatle namaz kılmak, yalnız başına kılmaktan 25 veya 27

derece daha sevaptır. Ayrıca camiye gitmenin fazileti çok büyüktür.

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

(Camiye gidip gelen, Allah yolunda cihaddadır.) [Taberani]

(Allahü teâlânın en çok sevdiği yerler camilerdir.) [Müslim]

(Camiler Allah’ın evidir. Camiye devam edenin, huzura

kavuşmasına ve Sırattan geçip Cennete girmesine Allahü teâlâ

kefildir.) [Beyheki]

(Güzel abdest alıp camiye giren Allah’ın misafiri olur.

Allahü teâlâ da misafirine mutlaka ikram eder.) [Beyheki]

(Şeytan, insanın kurdudur. Sürüden ayrılan koyunu kurt

kaptığı gibi, şeytan da cemaatten ayrılanı kapar. Sakın

cemaatten ayrılmayın! Cami ve cemaatte bulunun.) [Tirmizi]

(Hak teâlâ, bir cemaate rahmet edince [kötü olan] birini

affetmemekten haya eder.) [Ebuşşeyh]

(Camiye giren, o andan itibaren namazda sayılır. Başkasına

sıkıntı vermediği ve abdesti bozulmadığı müddetçe melekler

ona, “Allah’ım, buna rahmet et ve bunun tevbesini kabul et!” diye

dua ederler.) [İbni Ebi Şeybe]

(Topluluk, birlik beraberlik rahmet, ayrılık ise azaptır.)

[Hadika]

(Şehirde, köyde, bir yerde, üç kişi beraberken namazı

cemaatle kılmazlarsa, onlara şeytan hakim olur. O halde cemaat

olun!) [Nesai]

(Cemaatten bir karış ayrılan İslam halkasını boynundan

çıkarmış olur.) [Ebu Davud]

(Cemaatten ayrılan yüzüstü Cehenneme düşer.) [Taberani]

(İki kişi, bir kişiden; üç kişi, iki kişiden hayırlıdır. O halde

birlik olun!) [İ. Asakir]

(Seferde üç kişi olunca birinizi reis seçin!) [Taberani]

(Bir topluluğu seven, onların arasında haşrolur.) [Hadika]

Cemaatle namaz kılmak “Sünnet-i hüdadır. Yani İslam’ın şiarı

olan sünnettir. Özürsüz terki caiz değildir. Hadis-i şerifte, (Cemaatle

namaz kılmak, sünnet-i hüdadır. Cemaate gelmeyen münafıktır)

ve (Cemaati terk eden, dört kitapta da lanetliktir) buyurulmuştur.

(Hidaye, İmad-ül-islam)

Sual: Evi camiye yakın olanın bazı sünnetleri, evde kılması

uygun olur mu?

CEVAP

Yolda konuşulmazsa evde kılmak daha uygun olur. Çünkü

hadis-i şerifte buyuruldu ki:

(Evinizi kabre çevirmeyin, evde de namaz kılın!) [Buhari]

Sual: Bir kimse, herhangi bir sebeple bazen camiye gidemese,

evinde cemaat yaparak namazı kılsa, cemaat sevabından mahrum

kalır mı?

CEVAP

Herhangi bir sebeple camiye gidemeyen eğer, evinde cemaatle

kılarsa cemaat sevabından mahrum kalmaz. Özürsüz camiye

gitmeyip evinde cemaatsiz, yani yalnız kılarsa, cemaat sevabından,

hatta namazının sevabından da mahrum kalır. İslam Ahlakı

kitabındaki bir hadis-i şerifin meali şöyle:

(Özürsüz, evinde [yalnız] namaz kılan kişinin borcu ödenir,

namazının sevabı noksan kalır.)

Ancak camideki imamın itikadı düzgün değilse, bid’at ehli ise

veya fasık ise elbette evde kılmak gerekir. Cemaat sevabı alacağım

derken namazdan da olmamalıdır.

Sual: Cemaatle namaz kılınırken, sünnete başlamak mekruh

mudur?

CEVAP

Evet tahrimen mekruhtur.

Sabah sünnetini kılmamış olan, sünneti kılarsa, cemaat ile

namazda oturmayı da kaçıracağını anlarsa, sünneti kılmaz, hemen

imama uyar. Cemaat ile 2. rekatta oturabileceğini anlarsa, sünneti

câminin dışında, sofada [holde] çabuk kılar. Hol yoksa, içerde direk

arkasında kılar. Böyle yer yoksa sünneti kılmaz. Çünkü, cemaat ile

kılınırken, nafile kılmak mekruhtur. Mekruh işlememek için sünnet

terk edilir.

Sual: Cemaatin imama uyması vacip olmayan yerler var mıdır?

CEVAP

Mevkufat kitabında buyuruluyor ki:

Dört şeyi, imam yaparsa, cemaat yapmaz. Bunlar:

1- İmam, ikiden çok secde yaparsa, cemaat yapmaz.

2- İmam, bayram tekbirini, bir rekatta üçten çok yaparsa,

cemaat yapmaz.

3- İmam, cenaze namazında, dörtten çok tekbir yaparsa,

cemaat yapmaz.

4- İmam, beşinci rekata kalkarsa, cemaat kalkmaz. İmamla

beraber selam verirler.

Yine aynı fıkıh kitabında buyuruluyor ki:

On şeyi imam yapmazsa, cemaat yapar. Bunlar:

1- İmam, iftitah tekbirinde el kaldırmasa da, cemaat kaldırır.

2- İmam, Sübhaneke okumazsa cemaat okur. “Okumaz” diyen

âlimler de vardır.

3- İmam, rükuya eğilirken tekbir getirmezse, cemaat getirir.

4- İmam, rükuda tesbih okumasa da cemaat okur.

5- İmam, secdelere gidip gelirken tekbir söylemese, cemaat

söyler.

6- İmam, secdelerde tesbih okumasa da cemaat okur.

7- İmam, “semiallahü…” demese de, cemaat “Rabbena lekel

hamd” der.

8- İmam, ettehıyyatüyü okumazsa, cemaat okur.

9- İmam, namazın sonunda selam vermeden çıkıp gitse,

cemaat selam vererek çıkar.

10- Kurban Bayramında, 23 farzdan sonra, imam selam verince

tekbir okumasa da, cemaat okur.

Bu hususlar diğer fıkıh kitaplarında da yazılıdır. (Halebi,

Hindiyye)

Sual: İmama rükuda yetişmek için acele tekbir getirip eğildim.

Tekbiri rükuya gidince bitirmiş oldum. İmamla rükuda bir an beraber

durduk. O rekata yetişmiş oldum mu?

CEVAP

Bırakın rekata yetişmeyi namazınız sahih olmadı. Çünkü iftitah

tekbirini ayakta almak şarttır. İftitah tekbirini ayakta alıp, sonra

imamla rükuda bir an beraber kalsaydınız hem namazınız sahih

olmuş olur, hem de o rekata yetişmiş olurdunuz. Rekata yetişeceğim

diye böyle hata yapmamalı. Rekata yetişemese de namaza uyması

sahih olmalı. Bunun için de tekbiri ayakta iken almak şarttır.

Sual: İmam, dördüncü rekatta oturup, Ettehıyyatüyü okuduktan

sonra beşinci rekata kalkmışsa, cemaat ne yapar?

CEVAP

Cemaat oturarak imamı bekler. İmam, yanıldığını hatırlayıp

otursa ve secde-i sehv de yapmadan hemen selam verse, cemaat

de selam verir. İmam, rüku ve secdeye giderse, cemaat imamı

beklemeden selam verir. Eğer imam, dördüncü rekatta oturmadan

kalkmışsa, yanıldığını hatırlamayıp secdeye gitse, namaz fasit olur,

yani bozulur. Cemaatin oturması ve selam vermesi fayda vermez.

Sual: İmama tek kişi uysa, o da, ayaklarında kireçlenme olduğu

için dizlerini bükemese, imam ile yan yana durunca ayakları imamın

ayaklarından ileri olmuş oluyor. Böyle namaz sahih olur mu?

CEVAP

Ayakların imamın ayaklarından ileri olup namaza mani olması,

sağlam insanlar içindir. Hasta olup, dizlerini bükemeyen, bu yüzden

secde edemeyerek ima ile kılan kimsenin, imamın ayaklarından

ileride olmasının mahzuru olmaz. Böyle kimsenin başı, imamın

başından ileri olmamalıdır.

Sual: Bazıları parada resim olduğu için, paraları çoraplarının

içine koyup yalın ayak kılıyorlar. Caiz mi?

CEVAP

Paradaki resim, cepte kapalı olduğu için namaza zararı olmaz.

Hanefi’de yalın ayakla namaz kılmak mekruhtur.

Sual: Tabanca, bıçak gibi silahlarla namaz kılmak caiz mi?

CEVAP

Evet.

Sual: Namaz içinde rükuya, secdeye giderken ve secdeden

kıyama kalkarken tekbirleri imamın sesli olarak söylemesi vacip

midir, unutulunca secde-i sehv gerekir mi?

CEVAP

İmamın intikal tekbirlerini sesli söylemesi vacip değil, sünnettir.

Unutulursa secde-i sehv gerekmez. İmam bu tekbirleri söylerken,

cemaatin de Allahü ekber demesi sünnettir. (Halebi)

Sual: Namazda ön safta bulunanın daha faziletli olduğu

bildirildi. Arka saftakiler faziletsiz midir?

CEVAP

Hadis-i şerifte de bildirildiği gibi, namazda ön safta bulunmak,

fazileti daha çok olana nasip olur. Başka bir hadis-i şerifte de, sevap

bakımından daha faziletli olana önce selam vermek nasip olacağı

bildirilmiştir. Daha sonra selam verenin veya son saftakilerin

faziletsiz olduğu değil, daha az sevaba kavuşacağı anlaşılmaktadır.

Bir kimse, hep ön safta bulunuyorsa, her zaman arkadaşından

önce selam veriyorsa, onun daha faziletli olduğu anlaşılır.

 

Sual: İmamın durumundan şüphe edenin, onunla kıldığı öğle

namazını iade etmeyip de, son sünneti kılarken (Kılması üzerime

farz olan öğle namazını kılmaya) diye niyet ederek dört rekat namaz

kılması uygun mudur?

CEVAP

İmamın abdestinden veya itikadından şüphe eden veyahut

namazın sıhhatinden şüphe eden kimse, (Vaktine yetişip

kılamadığım son öğle namazının farzını kılmaya) diye niyet

ederek dört rekatlık bir namaz kılmalıdır! Eğer imam ile birlikte

kıldığı namaz sahih ve kabul olmuş ise, bu kıldığı kaza olur. İmamla

kıldığı sahih değilse, bu kıldığı öğle namazının farzı olur. Fakat niyet

ederken, (Kılması üzerime farz olan) dememelidir! Çünkü öğle

namazı, öğle vaktinde kılınınca farz yerine gelirse de, hemen kılmak

farz olmaz. İkindiye dört rekat namaz kılacak kadar zaman kalınca

edası farz olur. Eğer (Kılması üzerime farz olan son öğle namazını

kılmaya) diye niyet edilirse, bir gün önceki öğlenin farzı kılınmış olur.

Onu da, bir gün önce kılmış olduğundan bu kıldığı nafile olur. Onun

için (Vaktine yetişip kılmadığım son ….. namazını kılmaya) diye

niyet etmelidir!

Sual: Camide cemaatle namaz kılarken yer dar olduğu için

öndeki şahsın ayağının üstüne veya sırtına secde etmek sahih olur

mu?

CEVAP

Evet.

Sual: Ön saftaki boş yere geçmek için namaz kılanların

önünden geçmek günah olur mu?

CEVAP

Birinci safta boş yer olup ikinci safta yoksa, ikinciyi yarıp

birinciye geçilir. Ön safa geçmek için, namaz kılanların önünden

geçmek günah olmaz.

Sual: İmamla namaz kılarken, onun burnu kanadı. Abdesti

bozulduğu için namazdan çıkıp gitti. Ben namazımı tamamladım.

Namazım sahih oldu mu?

CEVAP

Evet. Cemaat birden fazla olsa idi, imamın, birini vekil bırakması

gerekirdi. (Redd-ül-muhtar)

Sual: Akşam namazını cemaatle kılabilmek için yarım saat

geciktirmekte mahzur var mıdır?

CEVAP

Akşam namazını vaktin evvelinde kılmak sünnettir. Özürsüz

yıldızlar görününceye kadar geciktirmek haramdır. Cemaatle kılmak

sünnettir. Sünnet işlemek için namazı haram vakte bırakmak caiz

değildir. Hastalık, seferi olmak gibi özürlerle yıldızlar çok

görülünceye kadar geciktirilebilir. Cemaat için geciktirilemez.

Cemaat için 15-20 dakikadan fazla geciktirmemelidir!

Sual: Farz namazdan sonra sünnet kılarken yer değiştirilir mi?

CEVAP

Cemaatle farz namazı kıldıktan sonra safları bozmak

müstehaptır. Dışarıdan gelen bir kimsenin, cemaatle kılınmadığını

bilmesi için, safları bozmak iyidir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

(Farz namaz kıldıktan sonra nafile namaz kılmak isteyen,

biraz ileri veya geri, biraz sağa veya sola gitsin!) [Ramuz]

İmamın son sünneti, farz kıldığı yerde kılması mekruhtur. Biraz

sağda veya biraz solda kılar. Küçük mescitlerde veya cemaat çok

olup safları bozma imkanı olmayan yerlerde, cemaat olduğu yerde

durur. Olduğu yerde azıcık kıpırdaması kâfidir. Yanındakini kendi

yerine çekmesi, onun yerine kendisinin gitmesi, böylece yanındaki

müslümanı rahatsız etmesi doğru değildir. Safları bozmak şart

değildir. Bu bakımdan yanındaki müslümanları rahatsız etmek asla

caiz olmaz.

Sual: İmama, ikinci veya üçüncü rekatta yetişen kimse, imam

selam vermeden mi ayağa kalkıp namazını tamamlar?

CEVAP

İmam, selam verdikten sonra ayağa kalkar.

Sual: Cemaatle namaz kılarken Sübhanekeyi bitirmeden imam

sesli okumaya başlıyor. Okumayı kesip imamı dinlemem gerekir mi?

CEVAP

Sübhaneke okumak sünnet, imamı dinlemek vaciptir. İmam

sesli okurken cemaate yetişen, Sübhanekeyi okumaz. İmamın nefes

almak için okumayı kestiği yerlerde, Sübhanekenin kalan kısmı

tamamlanabilir! (Halebi)

Sual: Cemaatle namazda salli bariki okuyunca selam verdim,

sonra imam da selam verdi. Namazım sahih oldu mu?

CEVAP

Mekruh olarak sahih oldu. İmama uymak vaciptir.

Sual: Abdest almış olanın, teyemmüm etmiş olan imama

uyması caiz midir?

CEVAP

Caizdir. Sargı üzerine mesheden imama uyması da caizdir.

(Redd-ül-muhtar)

Sual: Ayakta namaz kılanın, oturarak namaz kılan imama

uyması caiz midir?

CEVAP

Evet caizdir.

Sual: Öğle vakti misafirlerle uyuyakalmışız. İkindi vaktinde öğle

namazını cemaatle kaza ederken, ev sahibi olarak ben imam oldum.

Seferi olan bu misafirlerin, mukim olduğum için bana uyarak

kıldıkları namaz sahih oldu mu?

CEVAP

Sahih olmadı. Çünkü bu namazı, siz mukim olduğunuz için 4

rekat olarak, misafirler ise 2 rekat olarak kaza edecektiniz.

Misafirlerin ilk oturuşu farz, mukim olan imamın ilk oturuşu vaciptir.

Farz kılan bir kimse, nafile veya vacip kılan imama uyamadığı gibi,

bir rüknü farz olarak eda edecek kimse de, onu nafile veya vacip

olarak eda eden imama uyamaz. (Redd-ül-muhtar)

Sual: Peki değişik sorayım. Öğle vakti misafirle uyuyakalmışız.

İkindi vaktinde öğle namazını cemaatle kaza ederken, seferi olan

arkadaş imam olup ikindiyi bize dört rekat olarak kıldırdı. Mukim

olduğum için seferi olan bu imama uyup kıldığım namaz sahih oldu

mu?

CEVAP

Sahih olmadı. Çünkü misafirin kıldırdığı son iki rekat namaz

nafiledir. Siz farz kılıyorsunuz, farz kılan nafile kılana uyamaz.

(Redd-ül-muhtar)

Misafir imam, üçüncüye kalkınca siz, ondan ayrılıp kendiniz iki

rekat daha kılsaydınız namazınız olurdu.

Sual: Bazı imamlar, namaza başlarken, Allahü ekber diyerek

ellerini kulaklarına götürüyorlar. Böylece namaza başlamış oluyorlar.

Sonra da namaza başlamış olduğu için, ellerini namaz içinde

göbeklerine bağlıyorlar. İki elin bir hareketi namazı bozacağı için

bunların namazı bozulmuyor mu? Bir de vitrin üçüncü rekatında,

elleri aşağı bırakmadan tekbir almak gerekmez mi?

CEVAP

Eller, kulaktan ayrılırken Allahü ekber demeye başlanıp, göbek

altına bağlarken bitirilir. Bahsettiğiniz şekilde yapmakla da namaz

bozulmuş olmaz. Yani ellerini kulaklarına götürürken veya ellerini

kulaklara kaldırınca da tekbir getirilirse yine namaz bozulmuş olmaz.

Fakat uygun olanı bizim bildirdiğimiz gibidir.

Vitirde de tekbir, ilk başlarken alınan tekbir gibidir. Eller aşağıya

salıverilmeden kaldırılır. Eller salınsa da, namaz bozulmuş olmaz.

Fakat aşağı salmadan kaldırılmalıdır.

Sual: Cemaate yetişebilmek için, bazen ikindinin sünnetini iki

rekat olarak kılmakta mahzur var mı?

CEVAP

Cemaat başlamışsa, iki rekat da kılınmaz. Cemaatle namaz

kılmak sünneti, diğer sünnetlerden 27 derece efdaldir. Bu bakımdan

cemaate yetişmek için ikindinin sünnetini iki rekat olarak kılmakta

mahzur yoktur. Resulullah efendimizin, ikindinin sünnetini iki rekat

kıldığı da olmuştur. (Resulullah, ikindinin farzından önce, bazen

iki rekat namaz kılardı) diye rivayet vardır. (Ebu Davud)

Sual: Cemaate veya iftitah tekbirine yetişmek için Rabbena…yı

terk caiz midir?

CEVAP

Evet.

Sual: İftitah tekbirine ne zaman yetişilmiş sayılır?

CEVAP

Fatiha bitene kadar imama uyan, yetişmiş sayılır.

Sual: Camiye girdiğimde, cemaat son teşehhüdde oturuyordu.

İftitah tekbirini alıp otururken imam selam vermeye başladı.

Cemaate yetişmiş oldum mu?

CEVAP

İmam selam vermeden önce, iftitah tekbirini aldığınız için,

cemaate yetişmiş oldunuz.

Sual: Cemaatle namaz kılarken sara tutan veya bayılan biri ile

ilgilenmek için namazı bozmak caiz mi?

CEVAP

Evet.

Sual: Namaza duracağımız sırada, bazen ön safta bir kişilik boş

yer oluyor. Yanımızdaki, bir yaşlıya, boş olan yere geçmesini işaret

etmek caiz midir?

CEVAP

Caizdir. Kendisinin geçmesi iyidir. İsâr, muhtaç olduğu bir şeyi

kendi kullanmayıp, muhtaç olan din kardeşine vermektir. İnsana

lazım olan şeylerde isâr yapılır. Kurbet ve ibadetlerde isâr yapılmaz.

Mesela, taharetlenecek kadar suyu, setr-i avret edecek kadar örtüsü

olan, bunları muhtaç olana vermez, kendi kullanır. Namazda ön

saftaki yerini başkasına vermez. Namaz vakti gelince abdestsiz

kimsenin abdest suyunu başkasına vermesi caiz değildir. (Eşbah)

Allahü teâlânın beğendiği şeylere taat denir. Allah rızası için

taat yapmaya ise, kurbet denir.

Sual: Birkaç kişi, sabah namazına uyanamayıp, güneş

doğduktan bir saat sonra sabahın farzını cemaatle kaza etseler,

imamın yüksek sesle okuması gerekir mi?

CEVAP

Gerekir. (Hindiyye)

Sual: Camide, mihraptan başka yerlerde, cemaatle namaz

kılmak caiz midir?

CEVAP

Camilerde birinci cemaatin imamı mihrapta kıldırmazsa, mekruh

olur. İmamı ve cemaati belli kimseler olan her camide, vakit

namazları, imam mihrapta olarak, cemaat ile kılındıktan sonra,

tekrar cemaatler yapılabilir. Ancak sonraki cemaatler, mihraptan

başka yerde kılmalıdır!

(Eğer sonraki cemaatin imamı mihrapta bulunur, ezan ve ikamet

okunmazsa, mekruh olmaz) diyen âlimler de vardır. İhtiyaten sonraki

cemaatler mihrapta kılmamalıdır!

Yol kenarlarındaki belli bir imamı olmayan mescitlerde, ezan ve

ikamet okunarak, mihrapta veya mescidin başka yerinde cemaatler

yapılabilir. (Halebi)

Sual: Camiye koşarak gitmek uygun mu?

CEVAP

Cemaate yetişilemeyecek bile olsa, yine camiye koşarak gitmek

mekruhtur. Peygamber efendimiz, (Namaza koşarak gitmeyin)

buyurdu. (Buhari)

Sual: Camide kendine belli yer ayırmak uygun mu?

CEVAP

Camide kendine yer ayırmak mekruhtur. Fakat, dışarı çıkarken,

kimse oturmasın diye, yerine ceketini bırakırsa, gelince oraya tekrar

oturabilir. Umumi yerlerde, parkta, vapurda, otobüslerde de böyledir.

Bu yerin fazlasını, iki kişi isterse, hangisine verirse, o oturur.

İkisi de istemeden, bu fazla yere biri oturursa, bundan alıp ikincisine

veremez. Fakat, burayı, onun emri ile, onun için ayırdım, kendim için

ayırmadım diye yemin ederse, kaldırabilir. Umumi yerlerde, ilk

oturan, herkese zararlı olmuş ise, kaldırılabilir.

Sual: Parmak çıtlatmak mekruh mu?

CEVAP

Camide, namaz için safa girerken, namaza dururken ve namaz

içinde parmakları çıtlatmak mekruhtur.

Sual: 4 rekatlık bir namaz kılan bir kimse dalgınlıkla 3 rekat

kılsa ve 4 rekat kıldığını bilmese ve namazı bitirdikten sonra onu

gören başka birisi onun 3 rekat kıldığını söylemesi gerekir mi?

CEVAP

Söyleyen salih biri ise o namazı iade etmesi gerekir.

Sual: 4 rekatlık bir namazda ikinci rekatta kalkmayı unutup, iki

tarafa da selam verdik. Ayağa kalkıp devam edip sehv secdesi

yapmak kurtarıyor mu?

CEVAP

Evet kurtarır.

Sual: İmamın namazı sahih olmazsa, bundan cemaat mesul

mü?

CEVAP

Mesul değildir.

Sual: Mescitte namaz kılanların yanında Kur’an okunabilir mi?

CEVAP

Yavaşça okunabilir.

Sual: Cemaate geç yetişen kimse, cemaat 4. rekata oturduğu

zaman ettehıyyatüyü okuduktan sonra selam verilene kadar bir şey

okur mu?

CEVAP

Ettehıyyatüyü yavaş yavaş okur. Hızlıca okursa, o zaman,

kelime-i şehadeti tekrar eder.

Sual: Akşam ezanına 10 dakika kala yani mekruh vakitte,

birkaç kişi ikindiyi cemaatle kılabilir mi? Kılarsa cemaat sevabına

kavuşulur mu?

CEVAP

Evet kılabilir ve cemaat sevabına kavuşur.

Sual: Farzdan önce üç İhlas okumak bid’at midir?

CEVAP

Evet üç ihlas okumak bid’attir.

Sual: Salâten tüncinayı, selamdan sonra okumak bid’at midir?

CEVAP

Evet bid’attir. Namazlardan sonra (âyet-el-kürsi) okunur. Sonra

tesbihler çekilir, ondan sonra dua edilir. Dua ederken Salâten

tüncinayı okumakta mahzur yoktur. Âyet-el kürsinin okunduğu yerde

Salâten tüncinayı okumak sünneti değiştirmek olur. Yani bid’attir.

Sual: Kerahet vakitlerinde de namazı cemaat ile kılmak caiz

midir?

CEVAP

Caizdir.

Sual: Farzı camide cemaatle kılmak için sabah namazının

sünnetini evde kılıp çıkıyoruz. Camiye gelince imam, Kuran-ı Kerim

okumayı bitirince El fatiha diyor. Fatihayı okumak gerekir mi?

CEVAP

Sünneti kılanlar okuyamaz. Sünneti kılmayanların okumasında

mahzur yoktur.

Sual: Biz ettehıyyatüyü bitirmeden imam kalkarsa bizim de

kalkmamız gerek mi?

CEVAP

Ettehıyyatüyü bitirip kalkmamız gerekir.

Sual: Öğleyi cemaatle kılarken imamın yanılarak yatsı

namazına diye niyet ettiğini duydum. Namazdan sonra sen yatsıya

niyet ettin dedim, hayır ben öğleye niyet ettim dedi. Namazımız

sahih oldu mu?

CEVAP

Dil ile niyetin önemi yok. Kalben öğleye niyet etmişse, namaz

sahih olur.

Sual: Beş vakit namazdan sonra (Estağfirullah..) ifadesini

müezzin mi, imam mı yoksa cemaat mi okur?

CEVAP

Herkes kendisi okur.

Sual: Cemaate sonradan yetişen, Sübhanekeyi okuması

gerekir mi, gerekirse ne zaman okumalıdır?

CEVAP

Sübhaneke okumak sünnettir. İmam içinden okuyorsa, başlar

başlamaz okur. İmam açıktan okuyorsa okumaz.

Sual: Yüksek sesle âmin demek uygun mu?

CEVAP

Fatihadan sonra, imam ve cemaat, sessiz olarak, âmin der.

İmam Fatihayı bitirince, cemaatin ve imamın yüksek sesle âmin

demesi mekruhtur. Hafif söylemelidir.

Sual: Cemaat imamla dua ederken, imamın duasına mı âmin

diyecek, kendi de dua edebilir mi?

CEVAP

Her ikisini de yapacaktır. İmamın duasına da âmin diyecek,

kendisi de dua edecek. Bazı kimseler hep kendisi dua okuyor,

imamınkine âmin demiyor. Kimisi de hep âmin diyor, kendisi hiç dua

etmiyor. Her ikisini de yapmalıdır.

Sual: İkindiyi kılıp tesbih çekerken veya akşam namazının

farzını kılıp son sünnetini kılmak için ayağa kalkınca, mescitte başka

bir cemaat oluşuyor. Ben farzını kıldım, onlara tekrar uyup kılmam

mı gerekiyor, yoksa hemen dışarı çıkmam mı gerekiyor?

CEVAP

Farzı yalnız kılmışsanız, hemen çıkmanız gerekir, cemaatle

kılmışsanız, çıkmanız gerekmez.

Sual: Sünneti kılıp farz için cemaati beklerken kelime-i tevhid

okumakta mahzur var mı?

CEVAP

Hiçbir şey okunmaz.

Sual: Namaza sonradan gelen kişinin sırtımıza dokunmasını

beklemek gerekir mi? Beklemeden onun cemaate uyacağını anlayıp

kendiliğimizden geriye gelebilir miyiz?

CEVAP

Evet uygun olanı onun vurmasını beklememektir. Onun sözü ile

gidilirse namaz bozulmuş olur. Kendi arzumuzla gidersek namaz

bozulmuş olmaz.

 

Sual: İmamla birlikte ara tekbirlerini bizim de söylememiz

gerekir mi?

CEVAP

Evet gerekir.

Sual: Tertip sahibiyim. Sabah namazına uyanamadım. Kaza

etmeyi de unutmuşum. Aynı gün akşam namazında imam oldum.

Yatsı namazını kıldıktan sonra sabahı kaza etmediğimi hatırladım.

Ne yapmam lazım? Akşam namazını benimle kılan cemaatin

namazı kabul oldu mu?

CEVAP

Cemaatin namazı sahih olmuştur. Duyurmak gerekmez. Fakat

sizin önce sabahı sonra diğer namazları kaza etmeniz lazım.

(Tarikun Necat)

Sual: Üzerinde yazı, resim, fotoğraf olan tişörtle namaz kılınır

mı?

CEVAP

Mekruh olur.

Sual: Bazen de sırt kısmında yazı olan kıyafetler var, bunun

mahzuru olur mu?

CEVAP

Arkasındaki yazıyı cemaat okursa namaz mekruh olur. Çünkü

bir yazıya, bakıp, anlamak bozmaz ama anlayınca mekruh olur.

Sual: Cemaatle namaz kılarken devamlı çalan cep telefonunu

namazı bozup kapatmak caiz mi?

CEVAP

Namazı bozmak haram olur. Namazı bozmadan az hareketle

kapatma imkanı varsa kapatılır. [Namazdan önce tedbir almalı, ya

kapatmalı veya sesini kısmalıdır.]

Sual: İmama uyan, namazda ayakta veya otururken uyusa

namazı veya abdesti bozulmuş olur mu?

CEVAP

Namazda uyumak abdesti de namazı da bozmaz.

Sual: On yaşında bir çocuğum var. Onunla cemaat olup

cemaatle namaz kılabilir miyim?

CEVAP

Çocukla da cemaat olur ve cemaat sevabı alınır.

Sual: Mescide gelen ikindi veya yatsı namazın sünnetine

başlandığını görse, o da eğer namaza duracak olsa, farzın ilk

rekatını kaçıracağını anlasa ne yapar?

CEVAP

O rekat kaçacaksa, yani biz sünnet kılarken farz kılınacağı için

mekruh olur. Onun için sünneti dört değil iki rekat olarak kılar. İki

rekat kılınca da yetişemeyeceğini anlarsa, bekler, namaza durmaz.

Sual: Öğlenin farzını yalnız kıldım. Ben bitince yanımda farzı

cemaatle kılmaya başladılar. Onlara uymam lazım mı, uymam

lazımsa nasıl niyet edeceğim?

CEVAP

Cemaat olunca cemaate uymalı. Allah rızası için namaz

kılmaya, uydum imama demeniz yeterlidir. Sadece öğle ve yatsı

namazını böyle cemaatle kılabilirsiniz. Diğerlerini kılamazsınız.

Çünkü sabahın ve ikindinin farzından sonra nafile kılınmaz.

Akşamda ise üç rekat nafile olmaz. Sadece öğle ve yatsı namazı

kılınır.

Sual: Cemaatle namaz kılarken imam namazı bitirince sessiz

selam verse ne yapılmalıdır?

CEVAP

Diğerleri de selam verip namazdan çıkarlar.

Sual: Camide ayakkabıları arkaya mı öne mi koymak

uygundur?

CEVAP

Çalınma endişesi ile namaz kılmak huşuya mani olacağı için

ayakkabıları arkaya koymak mekruhtur. Öne ve sağa koymak da

sünnete aykırıdır. Sol tarafa koymak sünnettir. Çalınma endişesi

yoksa, yani huşuya mani değilse, arkaya koymanın da mahzuru

olmaz.

Sual: Camide namaz kılarken yanımızdan geçen, çarpmasın

diye yana çekilsek namaz bozulur mu?

CEVAP

Kendi arzumuzla çekildiğimiz için namaz bozulmaz.

Sual: Takkesiz namaz kıldıran imamın arkasında namaz kılınır

mı?

CEVAP

Kılınmaz. Kılınırsa mekruh olur. Takkeye önem vermiyorsa

daha kötüdür. İtikadı bozuk olabilir. Kasten sünnete riayet etmeyen

imamlara uymamalıdır.

Sual: Mescide girerken niçin “itikâfa niyet ettim” deniyor?

CEVAP

İtikâfa niyet edince orada yatmak, yiyip içmek v.s caiz olur.

İtikâfa niyet etmezsek bunlar yapılmaz.

Sual: Mescitte vaktin farzını tek başına veya cemaatle kılan bir

kimse, mescide gelen bir grup cemaat yapar ise, bu cemaate uymak

zorunda mıdır? Bu konu ile ilgili hüküm nedir?

CEVAP

Cemaatle namaz kılınırken tek başına namaz kılmak veya

oturup dua etmek tesbih çekmek mekruh olur, ya cemaate uyulur

veya dışarı çıkılır. Ama itikâfa niyet edilmişse orada durulabilir.

İkindiyi, sabahı veya akşamı kıldıktan sonra tekrar cemaate

uyulmaz; ya dışarı çıkmalı veya itikâfa niyet etmelidir.

Sual: Bazı camilerde müezzinlerin yerleri yüksek oluyor.

Buradan imama uyulabilir mi?

CEVAP

Yüksekte durmanın mahzuru olmaz. Fakat tek başına

dururlarsa tahrimen mekruh olur. İki veya daha fazla kişi olursa

kurtarır.

Sual: Camiye gidemiyorum. Ne tavsiye edersiniz?

CEVAP

Camiye gitmeyi ihmal etmemelidir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

(Her namaz vakti camiye giden, ya Allah yolunda istifade

edeceği bir ahiret kardeşi bulur, ya güzel bir ilme, ya hidayetini

artıracak veya onu sapıklığa düşmekten muhafaza edecek bir

kelimeye yahut rahmet-i İlahiyyeye mazhar olur.) [Taberani]

Sual: Cemaatle namaz kılarken, sübhanekeyi okuduktan sonra,

euzü besmele çekilir mi?

CEVAP

Çekilmez.

Sual: Cemaatle namaz kılarken, imam selam verir vermez

kalkıp, Allahümme entesselamü ayakta veya başka yerde okuyabilir

miyiz?

CEVAP

Gerek cemaatle ve gerekse yalnız kılarken, okunduktan sonra

ayağa kalkmalıdır.

Sual: İmamdan önce başı secdeden kaldırıp koymak 3 secde

sayılır mı?

CEVAP

Hayır.

Sual: Uydum Ali’ye dedim. İmam Veli imiş. Namaz sahih mi?

CEVAP

Sahih olmaz. Onun için imamın ismini söylememeli, uydum

imama demeli.

Sual: İkinci safa da imamın arkasından mı başlanır?

CEVAP

Evet.

Sual: Ön safta boş yer varken, arkada yalnız imama uyulur mu?

CEVAP

Mekruh olur.

Sual: İmam duaya başlayınca, tesbih çekmeyen de duaya

katılır mı?

CEVAP

Tesbihi çektikten sonra duaya katılması daha iyidir. İşi varsa

tesbih çekmeden dua etmesi de caizdir. Hatta hiç tesbih çekmeden,

dua etmeden gitmesi caizdir.

Sual: Yatsıyı ve vitri de kılmış olan yatsının farzını kılana uyar

mı?

CEVAP

Nafile olarak kılması iyi olur.

Sual: İmamla bir kişi namaz kılarken, biri gelip imamın arkasına

veya soluna veya sağdakinin sağına dursa, mekruh olur mu?

CEVAP

Mekruh olmaz.

Sual: Mesbuka uymak caiz mi?

CEVAP

Hayır. Mesbuk imam olamaz.

Sual: Camide sünneti kılıp, farzı beklerken, dışarıdan gelenin

selamını almak, sünnet ile farz arasında bir şey okumak gibi mi?

CEVAP

Evet. Vakit az ise, tefekkür veya kalben zikir etmeli. Vakit fazla

ise, kaza namazı kılmalı.

Sual: Cemaatle namazda en sağda duranın solundaki kişinin

abdesti bozulup gitse, bir kişilik boşluk kalıyor. Sağdaki de yana bir

adım atarak boşluğu doldursa namaz bozulur mu?

CEVAP

Bozulmaz.

Sual: Cemaatle namaz kılınmaya başlansa, kaza kılan

kimsenin, namazı bozup onlara uyması caiz midir?

CEVAP

Hayır.

Sual: Yalnız başına namaz kılanın yanında cemaatle namaz

kılınmaya başlansa ne yapması gerekir?

CEVAP

Farzı yalnız kılan kimsenin yanında, o farzı cemaatle kılmaya

başlasalar, birinci rekatta secde etmedi ise, ayakta iken, bir yana

selam vererek, namazı bozar. İmama uyar. Birinci rekatın secdesini

yaptı ise, dört rekatlı farzlarda, iki rekat kılıp selam verir. Üçüncü

rekatın secdesini yapmadı ise, ayakta bir tarafa selam verip bozar

ve cemaate katılır. Üçüncü rekatın secdesini yaptı ise, dört rekatı

tamamlar.

Sual: Akşam namazını kılana uydum. Sesli okunacağını

bilmediği için gizli okudu. Benim namazım sahih oldu mu?

CEVAP

Elbette sizinki sahih olur. Onun da bilmemesi özür olur. Kasten

yapsa idi vacibi terk etmiş olurdu.

Sual: İmam, selam vermedi diye imama uydum. Bir arkadaş,

beni görmüş, selamdan sonra uyduğumu söyledi. Ona inanıp tekrar

kılmam lazım mı?

CEVAP

Evet.

Sual: Odada imamın arkasına bir saf sığıyor. Sonradan

gelenlerin, cemaatin önünden geçip, imamın sağına, soluna

durması caiz mi? Arka saf dolar zannı ile imamın sağına soluna

durmak caiz mi?

CEVAP

Her ikisi de caizdir.

Sual: İkamet okunurken imam ayakta ise, cemaat de kalkar mı?

CEVAP

Kalkması lazım değildir. Kalkmaları caizdir.

Sual: İkamet okunurken camiye girince oturmak gerekir mi?

CEVAP

İkamet okunurken camiye giren kimse, imam mihraba gitmek

üzere ayağa kalkmamışsa, oturur.

İmam otururken ayakta beklemek mekruh olur. (N. İslam)

Sual: Sırta secde edenin sırtına, secde etmek caiz mi?

CEVAP

İkincisinin secdesi, sahih değildir.

Sual: İmam el-fatiha deyince salevat da okumak efdal mi?

CEVAP

Evet.

Sual: İmam, ilk oturuşu unuttu. İkaz ettik. Namazı secde-i sehv

yapmadan tamamladı. Namazı iade etmesi vacip miydi?

CEVAP

Değildi. Çünkü imamın secde-i sehv etmeme yetkisi var.

Sual: İmam, secde-i sehv için selam verince, Maliki’yi taklit

eden secde-i sehv olduğunu bilmeden selam verse, namaz bozulur

mu?

CEVAP

Hayır.

Sual: İmam, son rekatta salli bariki okuduktan sonra, selamı

unutup, kalkıp gitse, cemaat, kendi kendine mi selam verir?

CEVAP

Evet.

Sual: İmama son teşehhüdde uyan, namazı nasıl kılar?

CEVAP

Yalnız kılan gibi kılar.

Sual: Her namazdan sonra mihrabiye, aşır okumak caiz mi?

CEVAP

Evet.

Sual: Mihrabiyeden sonra, uzun salevat-ı şerife okumak caiz

mi?

CEVAP

Ara sıra okunması caizdir. Sünnetmiş intibaını vermemek için

her zaman okunmamalıdır.

Sual: İmam, açık okunacak yerde, Fatihanın yarısını gizli

okusa, gizli okunacak yerde, açık okusa, secde-i sehv gerekir mi?

CEVAP

Evet. Fakat cemaatle secde-i sehv yapmamak caizdir.

Sual: Cemaatten biri, işi varken, tesbihleri ve duayı beklemeden

dışarı çıkınca, dışarıda veya gittiği yerde okuması caiz olur mu?

CEVAP

Evet.

Sual: Dar pantolon olunca, cemaati terk etmek gerekir mi?

CEVAP

Cemaat terk edilmez.

Sual: İmam, cenaze namazında üç tekbir getirdi. Cemaatten

dört tekbir getirenler de oldu. Bunların namazı sahih oldu mu?

CEVAP

Evet.

Sual: Mescit dolu idi. İmamın son teşehhüdde oturduğunu

anladım. Birinin önüne oturdum. Günah mı?

CEVAP

Zaruret olduğu için caizdir.

Sual: İmam 4. rekata kalkmayı unutup oturursa cemaat kalkar

mı?

CEVAP

Ön saftaki cemaatten birinin “sübhanallah” diye ikazı iyi olur.

Sual: İki namazı cem ederken, yanımda, ikindi cemaatle

kılınmaya başlansa, öğleyi kıldıktan sonra onlara uymam caiz mi?

CEVAP

Evet.

Sual: İmamın tekbirini duymadık. İmam, rükudan kalkarken biz

rükuya indik. Secdede imama yetiştik. Namazımız sahih oldu mu?

CEVAP

Evet.

Sual: Kerahet vaktinde, ikindiyi yine cemaatle kılmak gerekir

mi?

CEVAP

Evet.

Sual: Yatsı gece yarısına kalsa, cemaatle mi kılmak evladır?

CEVAP

Evet.

Sual: Biz Sübhaneke okurken, imam sesli okumaya başlıyor.

İmam, nefes aldığı zamanlarda kalan kısmı tamamlamak uygun

mudur?

CEVAP

Evet.

Sual: İmam, sağa selam verirken (Lah) kısmını uzatıyor.

Cemaat, kısaca selam veriyor. İmamdan önce selam verilmiş sayılır

mı?

CEVAP

Hayır. Namazları sahihtir.

Sual: Evinden çıkarken imama uymaya niyet eden, yolda biri ile

konuşsa, yeniden mi niyet etmesi gerekir?

CEVAP

Evet.

 

Sual: Alt katımız mescit. Mescidin üstünde oturuyoruz. İmamı

görebilmek için büyük delik açtık. Evden imama uymak caiz mi?

CEVAP

Mescitte yer yoksa caizdir. Ancak imamın sesini duyamayanın

namazı caiz olmaz.

Sual: İmam yanılıp 5. rekata kalksa, o anda biri gelip ona uysa,

namazı sahih olur mu?

CEVAP

Hayır sahih olmaz. Çünkü farz kılacak olanın nafile kılana

uyması caiz değildir.

Sual: İmam, teşehhüdden sonra, 5. ye kalktı. 6. da kılıp selam

verdi. 2. rekatta imama uymuştum. İmam 5.ye kalkınca, uymayıp,

kılmadığım bir rekatı tek başına kıldım. Sahih mi?

CEVAP

Evet.

Sual: Sure-i Haşrın sonunu imam okuyunca, cemaat de

okumuş sayılır mı?

CEVAP

Evet. Çünkü kendisinin okuması sünnet, dinlemesi ise farzdır.

Sünnet sevabı, farzın yanında denizde damla bile değildir.

Sual: İmamda namazı bozan bir şey bulunduğunu anlayan

kimse ne yapmalı?

CEVAP

Bu namazı tekrar kılar. Bunu imam namazda hatırlarsa yahut

namazda iken namazı bozan bir şey hasıl olursa, bunu hemen

cemaate bildirir. Namazdan sonra anlarsa, o cemaatten olduklarını

hatırladığına söyleyerek, haber göndererek bildirir. Haber alan, iade

eder. Alamayan affolur. Bir kavle göre de, imamın cemaate haber

vermesi gerekmez.

Sual: Cemaatle namaz kılarken, önümdeki saftan birisi veya

yanımdaki ayrılsa, namaz içerisinde onun yerine bir adım atarak

geçebilir miyim?

CEVAP

Geçmek gerekmez. Geçilse de mahzuru olmaz. Yani hem öne

hem yana geçilebilir.

Sual: İmamla cemaatın arasından 15-16 metrelik bir yol

geçiyor. Yolun arkasında kalan cemaatin namazı sahih olur mu? Yol

dışarıda, cemaat cami dışındadır.

CEVAP

Cami içi ile dışarısı farklıdır. (Fetâvâ-yı Hindiyye)de diyor ki,

(İmama uymaya mani olan sebeplerden biri, imam ile cemaat

arasında, kayık geçecek kadar nehir veya araba geçecek kadar yol

yahut sahrada kılarken, arada iki saflık boşluk bulunmaktır.

Camilerin içinde büyük boşluk arkasında, imama uymak caizdir.)

Demek ki dışarıda olduğu için o kadar bir boşluk varsa imama

uymak caiz olmuyor.

Sual: Son oturuşta iken vaktin farzını kılmak üzere namaza

başlayan cemaate yetişmek için, salli barik okumadan ettehiyattan

sonra selam verilse olur mu?

CEVAP

Salli barikleri terk etmek mekruhtur, cemaat ise sünnettir,

sünneti yapabilmek için mekruh işlenmez. Yani salli barikleri terk

etmez. Cemaata hiç yetişemese de terk etmez. Ama Rabbenayı

okumayabilir.

Sual: Cemaat otururken imama uyacağımız zaman ellerimizi

bağlayıp öyle mi cemaate dahil olacağız?

CEVAP

Elleri bağlamak gerekmez.

Sual: Ben namaz kılarken hanımım veya annem yahut yabancı

bir kadın benim önümde namaz kılarsa namazım olur mu?

CEVAP

Sizden dokuz ayak ileride iseler namazınız sahih olur.

Sual: Kâbe’de erkek kadınla yan yana cemaatle namaz kılabilir

mi?

CEVAP

Kılar. Namazları bozulmaz. [Bu Kâbe’ye mahsus istisna bir

durumdur.]

Sual: Son teşehhüdde salli bariki okuduktan sonra imam uyusa

veya epey vakit geçtiği için uyuduğu sanılsa, cemaatin selam verip

namazdan çıkması caiz mi?

CEVAP

Evet.

Sual: Akşamın farzını yalnız veya cemaatle kılarken, tehıyyetül-

mescide de niyet edilebilir mi?

CEVAP

Evet niyet edilir. Hatta yeni abdest almışsa, sübha namazına da

niyet edebilir. Mesela (Bugünkü akşam namazının farzına, tehıyyetül-

mescide ve sübha namazı kılmaya) diye niyet edilir.

Sual: Ankara’ya gitmek üzere evden çıktım, 10 km uzaklıktaki iş

yerime geldim, daha İstanbul’da olduğum için kendimi seferi

hissetmedim. İmam olup öğleyi mukimlere kıldırdım. Benim ve

cemaatin namazları sahih oldu mu?

CEVAP

Sizinki mekruh olarak sahih oldu. Cemaatinki ise hiç sahih

olmadı. Çünkü farz kılanın nafile kılana uyması caiz değildir. Sizin

son iki rekatınız nafile olduğu için cemaatin namazı sahih olmadı.

Sual: Mescitte, tesbihi olmayana, tesbih atmak edebe aykırı

mı?

CEVAP

Evet.

Sual: Evinde namazını kılanın yanına, birkaç kişi gelip, ikindi

veya akşam namazını cemaatle kılsa, onun evden çıkması gerekir

mi?

CEVAP

Hayır.

Sual: İmamın abdesti bozulsa, yerine geçen, nereden okur?

CEVAP

Baştan veya imamın kaldığı yerden okuması caizdir.

Sual: Hariçten biri, imamın hatasını söylese, o da düzeltse caiz

olur mu?

CEVAP

Caiz olmaz.

Sual: Odada cemaatle namaz kılınırken çalışmam caiz mi?

CEVAP

Namaz kılmış olan için caizdir.

Sual: Tanıdığım salih arkadaşlara baktım cemaatle ikindi

namazını kılıyorlar. Ben de onlara uyup kıldım. Sonra saatime

baktım ki namaz vakti yeni girmiş. İade ettim. Eğer saatime

bakmasaydım bu namaz veya daha önce böyle saatime bakmadan

onlara hüsnü zan edip kıldığım namazlar ne oldu? Bazen unutup

abdestsiz kıldırsalar veya iyi sandığımız kimsenin, sonradan

inançsız olduğu meydana çıksa, bütün bu namazları kaza etmemiz

gerekir mi?

CEVAP

Kaza etmeniz gerekmez. Bu konuda birkaç örnek:

1- Dinimiz, zahire göre hükmeder. Adamın abdestsiz olduğunu

niye bilmedin veya inançsız birisi olduğunu niye anlamadın diye

sorguya çekmez.

2- İmam unutup abdestsiz kıldırsa, namazdan sonra hatırlasa

cemaate söylemese, abdest alıp namazını kılsa, cemaate

söylemediği için günaha girmiş olmaz. Eğer cemaate benim

abdestim yoktu demişse, duyanların tekrar kılmaları gerekir.

Duymayanlar sorumlu olmazlar.

3- Vesvese etmekten sakınmalıdır. İbadette zannı galip

yeterlidir. Mesela gusledip banyodan çıksa, fakat bazı yerleri kuru

kalmış olsa, kuru kaldığını bilmese guslü sahih olur. Bunun gibi

insan domuz yağı bulunan bir şey yese, domuz yağı olduğunu

bilmese, bilmediği için ona günah olmaz.

4- Araştırıp kıble istikameti diye yanlış olarak ters yöne dönse

bile, yine namazı sahih olur.

5- Bayram hilaline baksa hava bulutlu olduğu için görülmese,

ama gerçekte ise ertesi günü bayram olsa, o kimse hilali görmediği

için ertesi günü yani bayram günü oruç tutsa, hem günah olmaz,

hem de o oruç ramazan ayından sayılır.

Sual: Cemaate imam rükuda iken yetişen mesbuk, yalnız tekbir

getirip de mi rükuya gider, yoksa tekbir getirdikten sonra bir daha

Allahü ekber der öyle mi rükuya gider?

CEVAP

Vakit müsaitse inerken de tekbir getirir, değilse sadece iftitah

tekbiri yetişir.

Sual: Vaktin farz namazını kılan bir kişi namaz kılmamış bir

kişiye imam olup namaz kıldırabilir mi?

CEVAP

Kıldıramaz. Şafii’de kıldırabilir.

Sual: İmama sonraki rekatlarda yetişildiğinde ilk oturuşta

sadece ettehıyyatü mü okunur?

CEVAP

Evet.

Sual: Öğle namazı farzı kılınırken imama uyan, ilk sünneti

farzdan hemen sonra mı, yoksa son sünnetten sonra mı kılmalıdır,

yatsı namazında da durum böyle midir?

CEVAP

Önce ilk sünnet kılınır.

Sual: İki kişi cemaatle namaz kılarken, cemaat olan tek kişi

imamın neresine durur? Bunlar namaz kılarken bir başkası gelse o

nereye durur?

CEVAP

Cemaat bir kişi ise, imamın sağ yanında hizasında durur.

Solunda veya arkasında durması mekruh olur. Ayağının topuğu,

imamın topuğundan ileri olmazsa, namazı sahih olur. Çok kimse,

bunu bilmediği için imamın gerisinde duruyor. İmamla omuz omuza

olmalıdır. İmamdan ileri olmamak için ayağının topuğu imamın

topuğundan ileri olmaması yeter. İhtiyat için dört parmak kadar

geriden durulabilir.

İki kişi cemaatle namaz kılarken, bir kişi daha gelse, bu kişi,

imamın yanındakinin omzuna hafifçe dokunur, geriye gelmesini

bekler. O geriye gelirse onun yanında durur, gelmezse, yahut o

kişinin geleceğini sanmıyorsa, o kişinin sağına veya imamın soluna

durabilir.

Bazı kimseler böyle geriye gelineceğini bilmiyor. Bilmediği için

de gelmeyebilir veya vuran kimsenin emri ile geriye gelirse namazı

bozulur. Kendi isteği ile geriye gelirse namazı bozulmuş olmaz.

Gelen kişi yalnız kalmasın diye kendi isteği ile gelmelidir.

Sual: Bir papaz, inancını saklayıp müslüman gibi senelerce

namaz kıldırsa, cemaat onun papaz olduğunu bilmediği için,

cemaatin namazına bir zarar gelir mi?

CEVAP

Gelmez.

Sual: 3 yıl imamlık yapan zat, (Hıristiyandım, şimdi müslüman

oldum) dese, arkasında kılınan namazları kaza gerekir mi?

CEVAP

Gerekmez. (Tergib-üs-salat)

Sual: Yaş veya ilimce büyük olan bir zatla giderken, onun

sağında mı, solunda mı gitmek gerekir?

CEVAP

İki kişi cemaatle namaz kılarken biri imam olunca, diğeri cemaat

olur. Cemaat olan sağda, imam olan solda durur. Yürürken de

rütbesi veya ilmi fazla olan solda yürür.

Sual: Ben imam oldum, birkaç arkadaşla evimizin bir odasında

cemaatle namaz kılarken, öbür odada hasta yatan annem çağırdı.

Ben de yavaşça selam verip namazı bozdum. Giderken bir arkadaşı

yerime vekil ettim. O namazı tamamladı. Bu namaz sahih oldu mu?

CEVAP

Evet sahih oldu.

Sual: Birkaç arkadaşla cemaatle namaz kıldırıyordum. Bir

müddet sonra abdestimin olmadığını hatırladım. Hemen namazı

bozup yerime birisini vekil edip gittim. Niye gittiğimi sordular, ben de

abdestimin olmadığını söyledim. Onların namazı sahih oldu mu?

CEVAP

Onların namazı sahih olmadı. Çünkü sizinle kıldıkları sahih

değildi. S. Ebediyye’de şöyle bildiriliyor:

İmamda namazı bozan bir şey bulunduğunu anlayan kimse, bu

namazı tekrar kılar. Bunu imam namazda hatırlarsa, bunu hemen

cemaate bildirir. Namazdan sonra anlarsa, o cemaatten olduklarını

hatırladığına, söyleyerek, haber göndererek, yazarak bildirir. Haber

alan, iade eder. Alamayan affolur. Bir kavilde ise imamın cemaate

haber vermesi lazım değildir. Şafii mezhebinde haber vermesi

gerekmez.

Sual: İşyerinde veya evde, namazları cemaat yapıp kılalım

diyoruz. Fakat namaz oldukça gecikiyor. Namazı, yalnız dahi olsa

erken vaktinde kılmak mı, yoksa kerahet vaktinde dahi olsa cemaati

beklemek mi daha efdaldir?

CEVAP

Sünnet ile mekruh çakışınca mekruh işlememek için sünnet terk

edilir.

Mekruh vakitte cemaatle kılmak mekruhtur. Onun için mekruh

vakit girmeden yalnız kılınır.

 

Sual: Camide, ilk cemaatin imamı, mihrapta durmazsa mekruh

olur deniyor. Namaz kıldığımız camide, birkaç bölme var. Mihrap

olan yerde, Cuma ve bayram namazları kılıyoruz. Kışın burası

soğuk olduğu için, beş vakit namazı küçük odada kılıyoruz, fakat

orada da mihrap yok. Kıldığımız namazlar mekruh mu oluyor?

CEVAP

Her oda, müstakil yer demektir. Kışın küçük odada namaz

kılmak mekruh olmaz.

Sual: Sünnet veya kaza namazı kılarken, cemaat farza

başlarsa, namazı bozup, imama uymak gerekir mi?

CEVAP

Dört rekat sünnete başlamış ise, iki rekat kılınca selam verip

imama uyar. Üç rekat kılmışsa dörde tamamlar. Sünnet kılarken

kaza namazına da niyet eden, farza başlanıldığını görürse,

namazını bozmaz. İki veya dört rekata tamamlar. Mesela öğlenin ilk

sünnetinde iki rekatta selam veren, farzdan sonra, iki daha kılarak,

dörde tamamlar. Yeniden dört rekat kılması, daha iyi olur. Kaza

kılarken cemaate başlanırsa, tertip sahibi olan bozmaz. Maliki

mezhebinde de böyledir.

Cemaatle namaz kılarken, başka bir namaz kılmak tahrimen

mekruhtur. Bunun için, iftitah tekbirine yetişemeyeceğini zanneden,

başka namaza başlamaz, cemaati bekler.

Sual: İmama rükuda yetişmek için, acele tekbir alıp, rükua

gidince tekbiri bitiren, o rekata yetişmiş olur mu?

CEVAP

İftitah tekbirini ayakta almak şarttır. Eğilirken alınırsa imam

uyulmuş olmaz. O namaz sahih olmaz.

İftitah tekbirini ayakta alıp, sonra imamla rükuda bir an beraber

kalınca, hem namaz sahih olmuş olur, hem de o rekata yetişmiş

olunur. Rekata yetişeceğim diye eğilirken tekbir alınmamalı. Rekata

yetişemese de, namaza uyması sahih olmalı. Namaza uymak sahih

olmazsa, namaz da sahih olmaz.

Evden çıkarken niyet

Sual: Cemaatle namaz kılmak niyetiyle evden çıkan, yeni bir

niyet etmeden imama uyabilir mi?

CEVAP

Uyabilir; fakat yolda namazı bozacak bir şey yapmamak gerekir.

Yürümek ve abdest almak zarar vermez. (S.Ebediyye)

Sual:Seferi imama uyunca, imam selam verdikten sonra, iki

rekat daha kılarken, Fatiha okumak gerekir mi?

CEVAP

Bazı âlimler, seferi imama uyan mukim, üçüncü ve dördüncü

rekatlarda Fatiha okumasa da olur dedi ise de, Şems-ül eimme

Abdülaziz Halvani ve başka âlimler, okur dediler. O halde, ihtiyat

ederek, okumalıdır. (Cami-ur-rümuz, Tatarhaniyye)

Sual: İmam; cemaatle namaz kıldıracağı zaman, nasıl niyet

eder?

CEVAP

İmam, (Bana uyan cemaate imam oldum) derİmamın,

erkeklere imam olmaya niyet etmesi gerekmez. Eğer niyet etmezse,

namaz sahih olur ama; kendisi cemaat ile kılmak sevabına

kavuşamaz. (Cemaate imam olmaya) diye niyet ederse, bu sevaba

da kavuşur. Cemaatte kadın da varsa, imamın, (Kadınlara imam

olmaya) diye niyet etmesi gerekir. Böyle niyet etmezse, kadınların

namazı sahih olmaz.

Sual: İmam, daha okumalarını bitirmeden, dalgınlıkla imamdan

önce her iki tarafa da, selam verenin namazı bozulur mu?

CEVAP

Bozulmuş olmaz. İmamın selam vermediğini görünce, namaza

devam eder ve imamla tekrar selam verir.

Sual: Tam İlmihal’de (Dört rekat sünnet kılarken, farz kılan

imama uyan, namazı farz gibi kılar) deniyor. Sünnet kılarken, farz

kılan imama nasıl uyulur?

CEVAP

Nafile kılan farz kılana uyabilir. Mesela, öğlenin sünnetini

kılmadan cemaate yetişen kimse, öğlenin farzını kıldıktan sonra, ilk

sünneti kılacağı sırada, yanında yeniden cemaat teşekkül etse, o

imama uyarak öğlenin sünnetini kılar. İmama uyduğu için de, farz

gibi kılar. Son sünneti kılarken de, uyulabilir. Hatta son sünneti

kıldıktan sonra da, imama uyulup nafile kılınabilir.

Sual: Hanımımla cemaat olup, on senedir namaz kılıyoruz.

Hanım benim sağıma duruyordu. Şimdi öğrendim ki, kadınla yan

yana durup cemaatle namaz kılınca erkeğin namazı bozuluyormuş.

Şimdi bu on senelik namazımı kurtarmamın bir yolu var mı?

CEVAP

Sizin namazınız bozulunca hanımınki de bozulmuş olur. Şafii

mezhebinde; cemaatle namaz kılarken, kadın, erkeğin yanında

namaza dursa, ikisinin de namazı sahih olur; ancak evla olan

kadının erkeklerin arkasında durmasıdır. (Muğnil muhtac, Kitabül

Üm)

On yıllık namazı kaza etmek çok zordur. Dört hak mezhep

rahmettir. O kılınan namazları Şafii mezhebine göre kıldım diye niyet

ederseniz, namazlarınız sahih olur. Kaza etmek gerekmez. Her ne

kadar, o zamanlar, Şafii mezhebinin bütün şartlarına uyulmamış bile

olsa, bunda zaruret olduğu için (Telfîk) olmaz, caiz olur.

Telfîk; kendi mezhebinde caiz değil iken, bir ihtiyaç, bir harac

[güçlük] olmadan ve şartlarına riayet etmeden, başka mezhebde

caiz olan hükümlerle amel etmek demektir. Telfîk haramdır, söz

birliği ile bâtıldır.

Sual: Cemaatle namaz kılmak yalnız kılmaktan 27 derece daha

sevab olduğunu düşünerek, sünneti kılarsak cemaate

yetişemeyeceğimizi anlarsak, sünnet namazlardaki sünnetleri

mesela, sübhanekeyi, salli barikleri okumasak, tekbirleri üç yerine

bir kere söylesek mahzuru olur mu?

CEVAP

Evet, sünnetleri terk etmek mekruh olur. Sünnet sevabı

kazanmak için, mekruh işlemek caiz olmaz. Bir işi yaparken sünnet

ile mekruh çakışınca, mekruh işlememek için sünnet terk edilir.

Cemaatle kılmak sünneti için, sübhanekeyi, salli barikleri terk etmek

mekruh olur. Bunun gibi cemaate yetişmek için koşmak da

mekruhtur. Cemaati kaçırsak bile koşarak camiye gitmemelidir.

Cami içinde de koşmamalıdır.

Sual: Cemaatle namaz kılarken bazen ön safta boş yer oluyor.

Namaza başlamış cemaatin önünden geçerek ön safı doldurmak

gerekir mi?

CEVAP

Öndeki safta boş yer varken, arkasındaki safta durmak

mekruhtur. Ön safa geçmek için, cemaatin önünden geçmek de

günah olmaz. Hatta, birinci safta boş yer olup ikinci safta boş yer

yoksa, ikinci safı yarıp birinci safa geçilir.

Bulaşıcı hastalığı olan

Sual: Bulaşıcı bir hastalığı olanın, mescide devam etmesi caiz

midir?

CEVAP

Caiz değildir.

Sual: Bir arkadaşım, kaza borcu olduğu için, cemaatle teravih

namazı kılınırken imama uyarak kaza namazı kıldığını söyledi. Bu

şekilde, başka bir namaz kılana uyarak kaza kılmak caiz olur mu?

CEVAP

Şafii mezhebinde ise, caizdir. Hanefi mezhebinde caiz olmaz.

Hanefi mezhebinde, aynı namaz kazaya kalmışsa cemaatle kaza

edilebilir. Mesela bugünkü sabah namazını vaktinde kılamayanlar,

kazasını cemaatle kılabilirler. Bunun haricinde Hanefide cemaatle

kaza namazı kılmak caiz değildir. Çünkü herkesin kazaya kalan

namaz vakitleri değişiktir.

Sual: Hanefi imama uyan Şafii veya Şafii imama uyan Hanefi,

sabah namazında kunut duasını okur mu?

CEVAP

Hanefiye uyan Şafii, okumaya fırsat olmadığı için, kunut

okumaz. Şafii’ye uyan Hanefi de, okumaz, imamı bekler.

Sual: Mescitte, ikinci üçüncü cemaat yapılsa, imam olanın illa

mihrapta mı durması gerekir?

CEVAP

Camide ilk cemaatin imamı mihrapta kıldırmazsa, mekruh olur.

İmamı ve cemaati belli kimseler olan her camide, vakit namazları,

imam mihrapta olarak, cemaat ile kılındıktan sonra, tekrar cemaatler

yapılabilir. Ancak sonraki cemaatler, mihraptan başka yerde

kılmalıdır!

(Eğer sonraki cemaatin imamı mihrapta bulunur, ezan ve ikamet

okunmazsa, mekruh olmaz) diyen âlimler de vardır. İhtiyaten sonraki

cemaatler mihrapta kılmamalıdır!

Yol kenarlarındaki belli bir imamı olmayan mescitlerde, ezan ve

ikamet okunarak, mihrapta veya mescidin başka yerinde cemaatler

yapılabilir. (Halebi)

Sual: Yollarda veya belli bir imamı olmayan yahut cemaati belli

kimseler olmayan camilerde, cemaatten ayrı namaz kılarken ikamet

okumak gerekir mi?

CEVAP

Yollarda bulunan veya imamı ve müezzini bulunmayan ve

cemaati belli kimseler olmayan camilerde, çeşitli zamanlarda

gelenler, bir vaktin namazı için, çeşitli cemaatler yaparlar. Her

cemaat için, ezan ve ikamet okunur. Böyle camide, yalnız kılan da,

ezan ve ikameti kendi işiteceği kadar sesle okur.

Sual: İmam ile namaz kılarken imam secdeden doğruldu

zannederek başımı kaldırdım, baktım ki imam daha secdede. Tekrar

secdeye gittim. Yani benimki üç secde oldu. Bir de yine dalgınlıkla,

imam selam vermeden önce selam verdim. Sonra baktım imam

daha okuyor. Bekleyip imamla birlikte selam verdim. Namazım sahih

oldu mu? Secde-i sehv yapmam gerekiyor muydu?

CEVAP

İmamla yapılan hatalarda secde-i sehv gerekmez. Namazınız

sahih olmuştur.

Sual: Cemaatle namaz kılarken, yalnız bir kişi varsa, o bir

kişinin imamdan yarım metre geriye durması mı gerekir?

CEVAP

Hayır. Yan yana durmaya saf olmak denir. İki kişi yan yana

durunca saf olur. Birisi geride, imam ileride durunca saf olmaz.

İmamla yan yana aynı hizada durmaları gerekir. İmamın sağ

yanında duran kimsenin, secdeye inip kalkarken, imamdan ileri

gitmemesi için, topuklarının imamın topuklarından geride durması

ihtiyatlı olur. İmamdan ileri geçmezse, imamla aynı hizada

durmasında mahzur olmaz.

Bir kadınla kocası veya mahremi bir erkek, cemaatle namaz

kılarken, kadın tam imamın arkasında durur.

Sual: Sübhaneke okumayı yetiştiremezsek imam açıktan

okurken devam edip bitirmemizde veya imam açıktan okumaya

başlayınca imama yeni uymuşsak, Sübhanekeyi okumakta bir

sakınca var mıdır?

CEVAP

İmam sesli okurken, Sübhaneke okunmaz. Yarıda kalmışsak

bile kesmemiz gerekir. Sübhaneke okumak sünnet, imamı dinlemek

ve imama tâbi olmak vacibdir. İmam, âyet aralarında nefes alırken

Sübhanekeyi parça parça okumakta da mahzur yoktur.

Sual: Kunutu okumak da vacib, Ettehıyyatüyü okumak da vacib

iken, birinci teşehhüdü yetiştiremeyen tamamlayıp ondan sonra

kalkıyor da, ramazanda, kunutu yetiştiremeyen, niye kunutu

okumayıp imamla birlikte rükua gidiyor?

CEVAP

Kunutunu bitirmeden imam rükua giderse, kunutu bitiremeyen

kimse, hemen okumayı bırakıp imama tabi olur. Çünkü imamla

birlikte rükuu kaçırma tehlikesi vardır. Teşehhüd böyle değildir,

bitirdikten sonra kıyama kalkabilir. Ama secde, rüku gibi rükünlerde

imama muhalefet etmek namazı bozar. (Dürer)

Sual: 3 yıl imamlık yapan kişi, (Ben Hıristiyan idim, arkamda

kılınan namazları kaza etmeniz gerekir) dedi. Arkasında kılınan

namazları kaza gerekir mi?

CEVAP

Hayır, kaza etmek gerekmez. (Tergib-üs-salât)

Cemaatle namaz kılmak İslam’ın şiarıdır. İslamiyet zahire bakar,

Müslümanım diyeni Müslüman kabul eder. Cemaat, imamın

kalbindeki imanı bilemez, zaten dinimiz de bunun bilinmesini

istememiştir. İmam olan zat, cemaat için hükmen Müslüman kabul

edildiği için, imamın daha sonra gayrimüslim olduğu meydana çıksa

da artık, onun arkasında kılınan namazları kaza etmek gerekmez.

Sual: Peygamber efendimizin, namazdan önce, safların düzgün

olması için, değnekle işaret ettiği de, olur muydu?

CEVAP

Evet.

Sual: Muteber bir kitapta, (İmamın farz kıldırırken, kıraati ve

tesbihleri sünnetten fazla okuması tahrimen mekruhtur)

buyurulurken, başka yerinde ise, (İmam, cemaatin haline göre

hareket eder) buyuruluyor. Bu iki ifadeyi nasıl birleştirebiliriz?

CEVAP

İmamın, sünnetlerden fazla okuması uygun değildir. Çünkü

cemaatin içinde hastalar, ihtiyarlar, yolcular ve işi acele olanlar

olabilir. Bunun için sünnetten fazla okumak tahrimen mekruhtur.

Cemaatin içinde hastalar ve özürlülerin olduğu biliniyorsa, imam

sıkıntı vermemek için, sünnetten de, kısa okuyabilir. Mesela, sabah

namazında uzun sure okumak sünnet iken, böyle hallerde kısa sure

ile namaz kılınır.

Sual: Güvenilen biri, (Sen öğleyi üç rekat kıldın) dese, namazı

iade etmek gerekir mi?

CEVAP

Öğle namazını kılan, selam verdikten sonra, güvenilir bir kimse,

(Sen öğle namazını üç rekat kıldın) dese; eğer namaz kılan kimse,

dört rekat kıldığını kesin bilirse, kendisine üç rekat kıldığını haber

veren kimsenin sözüne uymaz. (Fetava-yı Hindiyye)

Sual: Cemaatle namaz kılarken, havalar sıcak olunca, safları

seyrek tutmak caiz midir?

CEVAP

Hava sıcak da olsa, safları sık tutmalı. Safların sık olması,

rahmetin gelmesine sebep olur. Saflar sıklaştırılıp omuzlar birbirine

sıkıca değmelidir. Eshab-ı kiram safta çok sık durduğundan,

elbiselerinin omuzları eskirdi. İki hadis-i şerif meali:

(Namazda, omuz omza sık durun! Açıklıkları kapatın ki,

şeytan girmesin!) [Hakim]

(Hak teâlâ, safı sıklaştırana rahmet, safta boşluk bırakana

gazap eder.) [Nesai]

Sual: Öğle, ikindi ve yatsı namazlarında, camiye girdiğimizde ilk

sünnetler kılınmaya başlanmış, yarısı da kılınmışsa veya sünnetler

bitmek üzereyse, ne yapmak gerekir?

CEVAP

İftitah tekbirine yetişemeyeceğini anlayan, sünnete başlamaz,

cemaati bekler. Cemaat farza başlamadan önce, iki rekât

kılabileceğini kuvvetli tahmin ediyorsa, sünneti, sabahın kazasına

niyet ederek, iki rekât olarak kılabilir. Farzı kıldıktan sonra, öğle ve

yatsının son sünneti, iki veya dört rekât olarak da kılınabilir. Her

zaman, öğlenin ve yatsının son sünnetlerini dört rekât olarak

kılmakta da mahzur olmaz, hatta iyi olur. İkindinin sünnetini

kılamadan farza uyan kimse, farzdan sonra sünneti kılamaz. Çünkü

ikindi namazının farzından sonra nafile kılınmaz. Kaza borcu olan,

kaza namazı kılabilir.

Sual: Sadece baldızım ve yengemle beraber cemaatle namaz

kılabilir miyim?

CEVAP

Baldız ve yenge, dinen yabancı kadındır. Yabancı kadınla

halvet haramdır. Yani bir odada yalnız kalınamaz. Onun için onlarla

beraber namaz kılmak da caiz olmaz. Ancak cami gibi, mescit gibi

herkese açık yerlerde kapısını kilitlemeden, cemaatle namaz kılmak

caiz olur. Çünkü böyle yerlerde halvet olmaz.

Sual: Ücretle namaz kıldıran imamın arkasında, namaz kılınır

mı?

CEVAP

İmamlık şartlarını taşıyan bir kimse, ücret veya maaş karşılığı

imamlık yapıyorsa, bunun arkasında namaz kılmanın caiz olduğuna

fetva verilmiştir. Kur’an-ı kerim, din dersi öğretmek, ezan ve imamlık

için parayla insan görevlendirmek caiz olur. Son zamanlarda, dinde

gevşeklik olduğundan, Kur’an-ı kerimin ve din bilgilerinin

unutulmaması ve imamlığın, müezzinliğin yapılabilmesi için, ücretle

yaptırılması zaruret haline gelmiştir; fakat bu fetva, bütün ibadetlerin

ücretle yapılabileceğini göstermez. (Redd-ül-muhtar)

Sual: Cemaatle namaz kılarken, cemaatin de okuduğu yerlerde,

imama yetişemeyen, mesela ilk oturuşta, Ettehıyyatü’yü okumadan

imam ayağa kalksa ve son oturuşta Ettehıyyatü’yü bitirmeden imam

selam verse imama uymamız gerekir mi?

CEVAP

İlk oturuşta da, son oturuşta da, Ettehıyyatü’yü bitirmek gerekir.

Sual: Birinci ve ikinci oturuşta, Ettehıyyatü’yü bitirmeden imam

kalkar veya selam verirse, cemaatin okuyup bitirmesi gerekiyor.

Peki, imama birinci veya ikinci oturuşta uyarak mesbuk olanın da,

Ettehıyyatü’yü bitirmesi gerekir mi?

CEVAP

Hayır, onun bitirmesi gerekmez.

Sual: İmam, sesli okunacak namazlarda, Fatihanın yarısını

sessiz okuduktan sonra hatırlasa, sesli okumaya baştan mı

başlaması gerekir, yoksa kaldığı yerden mi?

CEVAP

Baştan başlaması daha iyi olur. Secde-i sehv de yapmaz.

Tamamını sessiz okusaydı, secde-i sehv gerekirdi.

İmam gizli okursa

Sual: İmam, yanılarak açıktan okuması gereken namazda,

Fatiha’yı gizli okuyup sonra hatırlarsa ne yapar?

CEVAP

Fatiha’yı tekrar okumaz. Zamm-ı sureyi açıktan okur. Bir âyeti

veya daha fazla âyeti gizli okursa, onu açıktan tamamlar. Bütününü

tekrarlamaz. Gizli okuması gereken yerde, imam Fatiha’nın

ekserisini açıktan okursa kalanını gizli olarak tamamlar. Namazın

sonunda da secde-i sehv yapar.

Cemaatle namaz sünnettir

Sual: Cemaatle namaz kılmak sünnet değil midir?

CEVAP

Evet, Hanefi, Şafii ve Maliki’de, beş vakit namazın farzlarını

cemaatle kılmak, erkeklere sünnettir. Hanbeli’de bazı şartlar

dâhilinde farzdır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN