KozanBilgi.Net 15 Yaşında... SİZLERLE BİRLİKTE NİCE 15 YILLARA...

Coğrafi bölgeler belirlenirken, göz önünde bulundurulan özellikler

Coğrafi bölgeler belirlenirken, göz önünde bulundurulan özellikler

COĞRAFİ BÖLGELERİ MEYDANA GETİREN ŞARTLAR

Coğrafi bölgeler belirlenirken, gözönünde bulundurulan özellikler:

  1. Denize göre konumu
  2. Yeryüzü şekilleri
  3. İklimi ve bitki örtüsü
  4. Nüfusu ve yerleşme özellikleri
  5. Ekonomik faaliyetleri

1941 yılında toplanan Türkiye Coğrafya Kongresinde Türkiye 7 coğrafi bölüme ayrılmıştır.[1]




BÖLGE:

Belirli bir özelliği ile diğer yerlerden farklı olan, buna karşılık kendi sınırları içinde benzerlik gösteren alanlara bölge denir.[2]

Karalarda yerşekilleri, iklimi, bitki örtüsü, nüfusun dağılışı ve yerleşme özellikleri, ekonomik faaliyetleri itibariyle birbirinden farklı sahalar yer alır. Karaların bazı bölümlerinde dağlık alanlar, bazı bölümlerde de düzlükler geniş yer tutar.

Bazı yerlerde soğuk ve kurak, bazı yerlerde de sıcak ve kurak veya sıcak ve yağışlı iklim özellikleri görülür. Bu özelliklerinden dolayı bu gibi yerler dağlık bölge, ovalık bölge, polar bölge, tropikal bölge, çöl bölgesi olarak tanımlanır.

Yerşekilleri bakımından farklılık gösteren yerler yerşekilleri bölgeleri, iklim bakımından farklılık gösteren yerler de iklim bölgeleri olarak tanımlanır.

Tabiat şartları bakımından farklılık gösteren yerler doğal bölge adını alır.

Bu tip bölgelerin meydana gelmesinde yerşekilleri, iklim ve denize göre konum önemli rol oynar. Mesela: Karadeniz doğal bir bölgedir. Karadeniz Bölgesi, ortalama yükseltisi fazla, doğu-batı yönünde uzanan sıradağlardan oluşmuş, yağışlı bir iklime sahiptir.

Sonuç olarak, bitki örtüsünde, toprak tipinde akarsuların karakterinde benzerlik vardır. İşte tabiat şartları bakımından gösterdiği özellikler sebebiyle Karadeniz Bölgesi doğal bir bölgedir.

COĞRAFİ BÖLGE:

Doğal şartları ile birlikte beşeri özellikleriyle de dikkate alınan yerlere coğrafi bölge denir. Herhangi bir yerin coğrafi özellikleri sadece doğal şartları ile izah edilmez. Doğal şartların yanında nüfusun dağılışını ve yerleşme özelliklerini, ekonomik faaliyetlerini ve ulaşım durumunu göz önünde bulundurmak gerekir.2

Karadeniz Bölgesi doğal bir bölge olduğu gibi aynı zamanda coğrafi bir bölgedir. Çünkü bölge tabiat şartları yanında beşeri özellikleri ile de komşu bölgelerden ayrılır. Nüfus yoğunluğu az, kentleşme oranı düşük, ekonomik faaliyetler bakımından çay ve turunçgiller tarımı ile maden kömürü yatakları ve turizm faaliyetleri önemlidir.

BÖLÜM:

Aynı bölge içinde  yer aldığı halde kendine has özellikleri ile çevresine göre farklılık gösteren alanlara bölüm denir.2 Örneğin: Orta Karadeniz Bölümü ortalama yükseltisinin az olması, en az yağış alması, kıyı ile iç kesimleri arasında iklim farkının en az olmasından dolayı diğer bölümlerden ayrılır.

YÖRE:

Aynı bölüm içinde yer aldığı halde kendine has özellikleriyle diğer bölümlerden daha küçük alanlara yöre  denir.2 Örneğin: İsfendiyar Dağları Yöresi;  İsfendiyar Dağlarının sık ormanlarla örtülü olması, yağışı çok almasına rağmen ziraat yapılabilecek geniş alan ve otlaklarının bulunmaması, ekonomik anlamda gelişmemiş olması ile Batı Karadeniz Bölümü’den ayrılır.




TÜRKİYE’NİN İDARİ BÖLÜMLERİ:

Türkiye, idari bakımdan da bazı bölümlere ayrılır. Buna göre ülkemiz merkezi idari kuruluşu bakımından, coğrafi durumuna, ekonomik şartlarına,kamu hizmetlerinin gereklerine ve ulaşım durumuna bakılarak illere, iller ilçelere, ilçeler bucaklara ayrılır.[3]

İl sınırları çizilirken coğrafi bölgelerin belirlenmesinde aranan şartlara tamamıyla uyulmaz. Bu nedenle iller, birbirinden farklı coğrafi bölgelerden toprak almış olabilirler. Kapladığı alan bakımından en büyük ilimiz Konya, en küçük ilimiz ise Kocaeli (İzmit)’dir(Gençler Dershanesi, 1995.).

TÜRKİYE’NİN COĞRAFİ BÖLGELERİ:

1941 yılında yapılan Birinci Türk Coğrafya Kongresi’nde Türkiye yedi coğrafi bölgeye ayrılmıştır. Buna göre ülkemizin bölge ve bölümleri şöyledir:

  1. Karadeniz Bölgesi:
  • Doğu Karadeniz Bölümü
  • Orta Karadeniz Bölümü
  • Batı Karadeniz Bölümü
  1. Marmara Bölgesi:
  • Yıldız Dağları Bölümü
  • Ergene Bölümü
  • Güney Marmara bölümü
  • Çatalca-Kocaeli Bölümü
  1. Ege Bölgesi
  • Asıl Ege Bölümü
  • İç Batı Anadolu Bölümü
  1. Akdeniz Bölgesi
  • Adana Bölümü
  • Antalya Bölümü



  1. Güney Doğu Anadolu Bölgesi
  • Dicle Bölümü
  • Orta Fırat Bölümü
  1. Doğu Anadolu Bölgesi
  • Yukarı Fırat Bölümü
  • Erzurum-Kars Bölümü
  • Yukarı Murat-Van Bölümü
  • Hakkari Bölümü
  1. İç Anadolu Bölgesi
  • Konya Bölümü
  • Yukarı Sakarya Bölümü
  • Orta Kızılırmak Bölümü
  • Yukarı Kızılırmak Bölümü

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın