DOLAR 18,6443 0.02%
EURO 19,4227 -0.04%
ALTIN 1.051,02-0,01
BITCOIN 305821-0,82%
Adana
16°

KAPALI

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Çökelme Tepkimeleri

Çökelme Tepkimeleri

ABONE OL
14 Kasım 2022 18:03
Çökelme Tepkimeleri
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Asit-baz tepkimeleri ve redoks tepkimelerinin çoğunluğu gibi çökelme tepkimeleri de sulu çözeltideki tepkimelerdendir. Sodyum klorürün sulu çözeltisi ile gümüş nitratın sulu çözeltisi karıştırılırsa, beyaz peynir görünümünde bir çökelme gözlenir. Çökeltiyi oluşturan madde gümüş klorürdür. Gümüş klorür suda az çözündüğü için iyonları (gümüş ve klor iyonları) buluşunca hemen çökelme gözlenir. Bu tepkimenin denklemi şöyledir:

AgNO3 (aq) + NaCl (aq) ===> AgCl (k) + NaNO3 (aq)

Tepkimenin üzerinde düşündüğümüz zaman şu sonuçlara varabiliriz:

Birinci olarak çökelme tepkimesi, çift yer değiştirme tepkimesidir. Gümüş nitrat ve sodium klorür maddeleri eş değiştirmektedir!

İkinci olarak, gümüş nitrat, sodium klorür ve sodium nitrat maddeleri suda çok çözünen maddelerdir. Yani bu maddelerin iyonları, suda yüzmektedir. Gümüş klorür kolayca çöktüğüne gore onun iyonları arasındaki çekim kuvveti ötekilere gore fazla olmalıdır.

Üçüncü olarak, bu örneğin çökelen iyonları gümüş ve klor iyonları olduğuna gore yukarıdaki tepkime şöyle de yazılabilir:

Ag+(aq)+ NO3-(aq)+ Na+(aq)+Cl-(aq)===>AgCl(k)+ Na+(aq)+ NO3- (aq)

İşte bu noktada yeni bir kavramla tanışıyoruz: net iyon denklemi

Burada gümüş nitrat yerine gümüş florür ya da sodium klorür yerine potasyum klorür de kullanabilirdik. Sonuçta buluşan ve çökelen iyon çifti gümüş ve klordür. Bunun için yukarıdaki çökelme tepkimesinin net iyon denklemi şöyledir:

Ag+(aq)+ Cl-(aq) ===> AgCl (k)

Örnek:

Baryum klorür çözeltisiyle sodium sülfat çözeltisi karıştırıldığında barium sülfatın çökeldiği gözleniyor. Buna gore tepkimenin net iyon denklemini yazınız.

BU HABER İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Ham Petrolün Ayrıştırılması

Çözüm

Baryum klorür + sodium sülfat ===> baryum sülfat + sodium klorür

BaCl2(aq) + Na2SO4(aq) ===> BaSO4(k) + 2NaCl(aq)

Baryum ve sülfat iyonları çökeldiğine gore net iyon denklemi bu iyonları içermelidir.

Net iyon denklemi:

Ba+2(aq) + SO4-2(aq) ===> BaSO4(aq)

Bir tuzun cozunebilmesi icin onu olusturan iyonlarin arasindaki elektrostatik ve madelung enerjilerinden kaynaklanan orgu enerjisinden daha fazla bir enerji uygulamamiz gerekir. Yani, cozunme olayi iki basamakli bir reaksiyon olarak dusunup, Born-haber dongusune cevirirsek, karsimiza iki enerji cikar.. birincisi, MX yapisina sahip tuzu M+(g) ve X-(g) haline getirmek icin gereken enerji ve bu olusan iynolarin cozunmesi sonucu olusan hidrasyon enerjisini.
MX –> M+(g) + X-(g), dH = orgu enerjisi
M+(g) + X-(g) –> M+(**) + X-(**), hidrasyon enerjisi.
teorik degil de daha basitce dusunecek olursak, cozucu maddemizin tuzu olusturan iyonlarla olan etkilesimi, iyonlarin kendi aralarindaki elektrostatik etkilesimden daha kuvvetliyse cozunme gerceklesir, degilse tam tersi olan cokelme gerceklesir.
genellikle 1A ve 2A grubunun tum elemanlari suda cozunen tuzlar olusturmasina ragmen, 2A grubunun kucuk elemanlari hidroksit iyonu ile, buyuk elemanlari ise sulfatla cokelen tuzlar olustururlar. bunun sebebi de biraz once bahsettigim etkilesimler. buyuk elemntler sulfatla daha iyi kristal olusturdugu icin, orgu enerjisi fazladir suda cozunurlugu azdir. buna benzer olarak, kucuk 2A elemntleri ise daha kucuk anyon olan hidroksit ile daha iyi kristal yapisi olusturur, orgu enerjisi buyuktur, suda cozunurlugu azdir, cunku su bu orgu enrjisinin ustesinden gelebilecek bir etkilesim yapamaz tuzdaki iyonlarla.
tabii sunu da unutmamak gerekir ki, bir tuza cozunmez dersek suya ayip etmis oluruz, cunku her tuz cok az da olsa cozunur. cozunme bir denge reaksiyonudur.


Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.


HIZLI YORUM YAP