DOLAR 9,3186-0.15%
EURO 10,86290.08%
ALTIN 532,330,49
BITCOIN 5825002,57%
Adana
27°

AÇIK

15:55

İKİNDİ'YE KALAN SÜRE

Dördüncü Mustafa Han

Dördüncü Mustafa Han

ABONE OL
04 Ekim 2016 12:37
Dördüncü Mustafa Han
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Osmanlı sultanlarının yirmi dokuzuncusu, İslam halifelerinin

doksan dördüncüsüdür. Babası birinci Abdülhamid Handır.

İstanbul’da 1779’da doğdu. Şehzadeliğinde yüksek din ve fen

bilgileri öğretilerek yetiştirildi.

Amcası Sultan Selim Hanın ıslahat fikirlerine karşı çıkan bazı

devlet adamları yeniçerileri tahrik ettiler. Neticede Kabakçı

Mustafa’nın sevk ve idaresinde ayaklanan yamaklar Selim Hanı

tahttan indirerek Şehzade Mustafa’yı sultan ilan ettiler. (1807)

Devlet idaresini ele geçiren asiler, Nizam-ı cedid kuvvetlerini

dağıttılar. İsyanın teşvikçisi Köse Musa paşa, Sultan Selim

taraftarlarını birer birer ortadan kaldırdı. İstanbul’daki isyan, Rus

cephesinde ordunun disiplinini de bozdu. Orduda bulunan Selim

Han taraftarları Ruscuk ayanı Alemdar Mustafa paşanın yanına

sığındılar. Bu hadiseler üzerine Mustafa Han, sadrazam Hilmi

paşayı azlederek yerine Çelebi Mustafa paşayı sadarete getirdi.

Osmanlı ordusundaki bu karışıklıktan faydalanan Ruslar, Eflak ve

Boğdan’da bazı kaleleri ele geçirdiler. Ancak bu sırada Fransa

imparatoru Napoleon karşısında zor durumda kalmaları barış

istemelerine sebep oldu. Rusya’nın Eflak, Boğdan ve diğer zaptettiği

yerleri tahliye ederek çekilmesi şartıyla 20 Ağustos 1807 de

mütareke imzalandı.

Dördüncü Mustafa Han, Rusya ile yapılan mütarekeden sonra

İstanbul’da asayişi sağlayabilmek için harekete geçti. Bu sırada

asiler işi çığırından çıkararak halkın mallarını yağmalamaya,

yeniçeriler de her işe karışmaya başlamışlardı. Mustafa Han,

öncelikle asilerin bir kısmını çeşitli bahane ve vazifelerle saraydan

uzaklaştırdı. Ancak, zorbaları tamamen sindirebilmek için büyük bir

güce ihtiyacı vardı. Bunun için Alemdar Mustafa paşanın İstanbul’a

gelmesini istedi. Kendisine sadık 16 bin kişilik kuvvetle harekete

geçen Alemdar, öncelikle Boğaz nazırlığı yapmakta olan Kabakçı

Mustafa’yı öldürttü. Kabakçı’nın öldürülmesi saray erkanı ve

yeniçeriler arasında büyük telaşa sebep oldu. Daha sonra İstanbul’a

giren Alemdar, zorbaları ortadan kaldırmaya ve fesatçıları sürmeye

başladı.

Bu sırada Alemdar’ın taraftarları Sultan Selim Hanı tekrar tahta

çıkarmaları için tahrike başladılar. Onun bu niyetini sezen sadrazam

Çelebi Mustafa paşa kendisinden İstanbul’u terk etmesini istedi.

Alemdar Mustafa paşa da bunun üzerine 28 Temmuz günü on beş

bin kişiden fazla askeriyle Bab-ı âliyi bastı. Sadrazamdan mührünü

aldı. Ancak Üçüncü Selim’in yeniden tahta çıkması halinde

kendilerini öldürteceğinden korkan asiler ve bazı devlet adamları

padişahtan Üçüncü Selim ve şehzade Mahmud’un öldürülmeleri için

ferman çıkarttırdılar. Nitekim zorla saraya giren Alemdar, Selim

Hanın hançer darbeleriyle şehid edilmiş cesediyle karşılaştı.

Hizmetkârlarının yardımı ile hayatını kurtaran Şehzade Mahmud’u

padişah ilan etti. (28 Temmuz 1808) Mustafa Han ise Topkapı

Sarayına yerleştirildi.

Dördüncü Mustafa Han, 14/15 Kasım gecesi meydana gelen

Alemdar Mustafa paşa Vak’ası sırasında yeniçerilerin saraya

saldırmaları ve kendisini tekrar başa geçirmeye teşebbüs etmeleri

üzerine İkinci Mahmud Han taraftarlarınca öldürüldü. (1808)

Mustafa Han, zeki ve tedbirli olmasına rağmen Üçüncü Selim

Hanın tahttan indirilmesi neticesinde tahta çıkarılmış olmasından

dolayı isyancıların elinde kaldı. Yeniçerilerin tamamının zorba bir

güruh haline gelmeleri sebebiyle eşkıyayı bertaraf edecek bir

kuvveti yanında bulunamadı. Bu sebeple onların isteklerine boyun

eğmek zorunda kaldı. Daha sonra asileri sindirmek üzere çağırdığı

Alemdar Mustafa paşanın Selim Hanı tekrar tahta geçirme

teşebbüsü Mustafa Hanın aleyhte hareketine yol açtı. İkinci

Mahmud Hanın saltanatı döneminden ve ıslahatlarından memnun

olmayan bazı devlet adamları, yeniçerileri tahrik etmek suretiyle

kendilerine yakın gördükleri Dördüncü Mustafa’yı tekrar tahta

geçirmek üzere harekete geçtiler. Bu durum neticede Mustafa Hanın

öldürülmesine yol açtı. Mustafa Hanın cenazesi merasimle

kaldırılarak, Bahçe Kapısında babası Birinci Abdülhamid’in türbesine

defnedildi. Saltanat müddeti bir sene iki ay olup, vefat ettiğinde otuz

yaşında idi.

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.