Ispanak

Ispanak

Beslenme açısından çok değerli olmakla birlikte , bileşiminde okzalik asit ile fazla azotlu gübreleme sonucu nitrit ve nitrat birikimi çok olduğu için bazen zehirlenmelere sebep olabilir.Bu nedenle hasat zamanı geçmiş , hasattan sonra çok beklemiş ve pişirildikten sonra beklemiş ıspanakların yenmesi doğru değildir.Beslenme ve sağlık bakımından sayısız faydaları vardır.Hatta ıspanağın şeker hastalığı ile şişmanlık gibi şikayet ve hastalıklara iyi geldiği de bilinmektedir.

İKLİM
Ispanak serin iklim sebzesidir.Sıcak ve kurağı sevmez.15-20 derecelik sıcaklıklar idealdir.Bol ürün için yetiştirme dönemi iyi ayarlanmalıdır.Kışı sert geçen yerlerde,erken ekilen ıspanaklar,geç ekilenlere göre daha çok zarar görür.

ERKEK VE DİŞİ BİTKİLER AYRI
Ispanaklarda 3 farklı tip çiçek yapısına rastlanmasına rağmen , kültür çeşitlerinin büyük çoğunluğu 2 evciklidir.Yani erkek ve dişi çiçeğe sahip bitkiler ayrı ayrıdır.Erkek çiçekler dişi çiçeklerden çok daha erken görülmektedir.Bu bitkiler gelişimlerini daha çabuk tamamlayarak yaprakları sarardığından üreticiler erkek çiçekli ıspanakları makbul saymazlar.

FARKLI YAPRAK TİPLERİ VARDIR.
Ispanak çeşitlerinde yaprak yeşil , renk ve kalınlıkları farklılıklar gösterir.Üreticiler çeşit seçiminde;Pazar istekleri ve toprak özellikleri gibi farklılıkları göz önünde bulundurulmalıdır.Ispanak tohumları da dikenli ve dikensiz olabilmektedir.Kültür çeşitlerinin çoğu dikensiz tohumdur.

HUMUSLU TOPRAK
Ispanak toprak isteği bakımından çok ağır olmamak şartıyla pek seçici değildir.Ancak ıspanak tarımı için en iyi topraklar killi-tınlı ve humusça zengin olanlardır.Toprak PH ‘sı 6,5-7,5 olmalıdır.Asitli topraklarda verim oldukça düşer.

ÜRETİM
Ispanak; ilkbahar ekimi-ilkbahar hasadı;sonbahar ekimi-sonbahar hasadı, sonbahar ekimi-ilkbahar hasadı olmak üzere üç değişik zamanda yetiştirilebilir.Avrupa ve Amerika da yıl boyunca hasat yapılmasını sağlayan ekim sistemleri ve bu sistemlere uygun çeşitler geliştirilmiştir.Ülkemizde, Pazar bulma imkanı daha çok kış aylarında fazladır.

TOPRAK HAZIRLIĞI
Ekim yapılacak tarla önceden bir-iki defa işlenir.Tırmıkla düzeltilir veya traktörün arka tekerleklerine karık pulluğu takılarak 1.10 m genişliğinde uzun masuralar hazırlanır.Ispanak düze serpme usulü veya büyük işletmelerde mibzerle,sıraya ekilir.

EKİM MESAFESİ
Sıraya ekimde, sıralar arası 20-25 cm, çimlenmeden sonra sıra üzeri mesafe seyreltme ile 10 cm’ye ayarlanır.Mibzerle ekimde sıra arası 35 cm’ye kadar çıkar.Tohumların ekim derinliği 3-4 cm olmalıdır.Çünkü bu bir bakıma toprak rutubetinin de garantisidir ve hafif topraklarda daha da önem kazanır.Dönüme 1-2 kg arasında tohum ekilebilir.Mibzerle ekimde 0.7-1 kg , serpmede ise 1-2 kg tohum atılır.

AŞIRI AZOTLU GÜBRE VERME
Gübrelemenin toprak tahliline göre yapılması doğrudur ve azotlu gübreleme önemlidir. Ispanaklar özellikle sonbahar ve ilkbahar ekilip, hemen hasat edildiğinden fazla miktarda azotlu gübre verilirse; azot bitki içinde değişmeden birikmekte ve insan sağlığı açısından zararlı olmaktadır. Önerilen gübreleme programı yetiştirme programının başında verilmeli, hasadı yaklaşmış ıspanaklara gübre vermekten kaçınılmalıdır.

GÜBRE UYGULAMASI
Ispanak gübrelemesi toprak tahlili sonucu önerilen gübreleme programına göre yapılmalıdır.Azot,amonyum nitrat olarak uygulanmalıdır.Fosfat toprak işlemesi sırasında , diğerleri ekimle birlikte verilmelidir.

BAKIM İŞLEMLERİ
Tohum ekiminden 15-20 gün sonra bitkiler toprak yüzüne çıkar. Birinci çapada seyreltme yapılır.yağış durumuna göre sulama , çapalama , yabancı ot , hastalık ve zararlılarla mücadele normal bakım işleridir.Ispanak yağışlı ve nemli mevsimlerde yetiştirildiğinden mildiyö önemli zararlar yapabilir.Ayrıca bazı virüs hastalıları görülebilir.

HASAT
Hasat çeşidin erkenci veya geçci oluşuna göre, tohum ekiminden 2- 2,5 ay sonra başlar ve 1-1,5 ay devam eder.Hasadın, soğuk bölgelerde ve geçci çeşitlerde 5-6 aya kadar uzadığı görülür.Ispanaklar ortalama olarak 8-10 yapraklı olunca hasada gelmiş demektir.

MAKİNELİ HASAT
Büyük işletmelerde makineli hasat daha uygundur.Makineler ıspanağı ya kökü ile çıkarır yada toprak üstü kısmını biçer.Yıkanan ve kök boğazının 1-2 cm altından kökleri kesilen ıspanaklar çuvallarla veya sandıklarla pazara sevk edilir.

ELLE HASAT
Küçük işletmelerde hasat sık sık ve elle yapılır.İlk hasatta gelişenler alınır.Bu bir çeşit seyreltme yerine geçer.

NE KADAR ÜRÜN
Dekara verim ülkemizde 750-1200 kg’dır.Ancak , kışın, elle kademeli hasat yaparak 3 tona kadar çıkartılabilmektedir.
alıntı

Sosyal Medyada Paylaşın:
Önceki Yazı
Sonraki Yazı

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın