DOLAR 17,9685 0.17%
EURO 18,3269 -0.44%
ALTIN 1.026,62-1,21
BITCOIN 431934-1,81%
Adana
32°

PARÇALI AZ BULUTLU

17:03

İKİNDİ'YE KALAN SÜRE

Karlı ve verimli süt sığırcılığının en temel ilkeleri
153 okunma

Karlı ve verimli süt sığırcılığının en temel ilkeleri

ABONE OL
07 Ocak 2017 00:25
Karlı ve verimli süt sığırcılığının en temel ilkeleri
0

BEĞENDİM

ABONE OL

sut_sigirciligi

Gelişmiş ülkeler beslenmede kendi kendine yeterli hale gelme politikalarından asla vazgeçmemekte ve bu politikalarını daha da geliştirmektedirler. Oysa Türkiye’de uygulamaya konulan temel politikalar ülkeyi özellikle hayvansal ürünlerde net ithalatçı ülke konumuna getirmiştir. Türkiye hayvancılıkta gelişmiş ülkelerin ele geçirmek için adeta birbirleri ile yarıştıkları küresel bir pazar haline dönüştürülmüştür. 
Yeterli ve dengeli beslenme konusunda yapılan çalışma ve değerlendirmelerde Türkiye’de kişi başına toplam protein üretimi dünya ortalamasından yüksek AB 15 ortalamasından düşüktür. Türkiye’nin kişi başına hayvansal protein üretimi dünya ortalamasının altında, gelişmiş ülkeler ve Avrupa Birliği 15’ler ortalamasının 1/3 ü oranındadır. Toplam protein üretiminden daha az olmak üzere, son yıllarda kişi başına hem toplam protein hem de hayvansal protein üretimi azalmıştır. Kısaca Türkiye’de kişi başına hayvansal ürünler üretiminin yetersiz olduğu ve artmak yerine azaldığı anlaşılmaktadır (10). Bu tablonun tersine çevrilmesinde süt sığırcılığı özel bir öneme sahiptir. Çünkü hayvansal protein açığının kapatılmasındaki anahtar sektör konumundadır. Bu konumu yakın gelecekte de değişmeyecektir. 
Süt sığırcılığı, üretimdeki entansifleşme ve ihtisaslaşmanın artmaya başlaması ile üretimin her aşamasında rasyonel davranılmasını zorunlu kılmaktadır. Aksi halde önemli miktarda yatırım ve işletme sermayesi ile yapılan bu üretimin sürdürülebilir olması imkansızdır. Süt sığırcılığında işletme karlılığı ve verimliliğine etki eden unsurlar aşağıda kısaca değerlendirilmiştir.
1) Teknik Faktörler 
Süt sığırcılığı diğer büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık faaliyetlerine oranla daha detay isteyen iş ve planlamalara gereksinim duymaktadır. Karlı ve verimli bir üretim için süt sığırcılığı işletmesinin kuruluş yeri ve ahırın planlamasının iyi yapılması gerekmektedir. Ahırlar seçilecek üretim biçiminde hayvanın temel ihtiyaçlarını (uygun çevre şartlarını) sağlayabilecek ve yatırım maliyetini minimize edecek özellikte fonksiyonel olarak tasarlanmalı, en uygun ve en düşük maliyetli ancak ihtiyaçları karşılayacak ekipmanla donatılmalıdır. 
Karlı ve verimli bir süt sığırcılığında uygun damızlık hayvanların seçimi oldukça önemlidir. Tüm dünyada süt üretiminde yaygın olarak kullanılan holştayn ırkı Türkiye’de de yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak ırk seçiminde seçilecek üretim biçimi (ekstansif, yarı entansif ve entansif) bölgenin iklim ve arazi koşulları işletmenin arazi varlığı, sermaye yapısı ve elde edilecek buzağıların (genç hayvanların) değerlendirilme şekline bağlı olarak daha etraflı bir değerlendirme yapılmalıdır. En uygun ırkla üretime başlanmalıdır. Seçilecek ırk beklenen verim düzeylerini sağlayacak genetik kapasiteye sahip olmalıdır.
Karlı ve verimli bir süt sığırcılığında etkili sürü yönetimi oldukça önemlidir. Etkili sürü yönetimi ile işletmelerde teknik kriterlerin hedef değerler civarında seyretmesi işletmenin karlılığı ve verimliliği üzerinde önemli etkilere sahiptir. Örneğin; süt sığırcılığında ilk buzağılama yaşının kabul edilebilir düzeyden (24 ay) sapmasının, hayvan başına en düşük 90,21 TL en yüksek 136,52 TL arasında ilave yem gideri artışına neden olduğu bilinmektedir. 
Benzer şekilde buzağılama aralığının 14 aylık kabul edilebilir süreden sapmasının 580 TL ile 2.300 TL arasında işletmelerde gelir kayıplarına neden olmaktadır. 
İşletmenin teknik başarısını ve takibini kolaylaştıracak etkili bir kayıt sistemi oluşturulmalıdır. Kayıt tutmada amac, işletme kayıtlarından elde edilen bilgi ve tecrübelerin işletmeyi hedeflerine ulaştırmanın bir aracı haline dönüştürmektir. Küresel rekabette etkili bir kayıt sisteminin zorunlu olduğu unutulmamalıdır. Etkili bir sürü ve işletme kayıt sisteminin işletme gelirleri üzerine hiçte göz ardı edilmeyecek etkileri söz konusudur. Örneğin yapılan bir çalışmada etkili kayıt tutma, otomasyon ve bilgi sistemlerinden faydalanmak amacıyla yapılan yatırımlar sonucu süt sığırcılık işletmelerinde sağlık giderlerinde % 20 oranında bir azalma tespit edildiği, buna karşılık hayvan başına yıllık 100 İsviçre Frangı tasarruf sağlanabileceği bildirilmiştir. 3 
Süt sığırcılık işletmelerinde işletme karlılığı ve verimliliği üzerine etki eden önemli unsurlardan bir diğeri de işletme kapasitesinin belirlenmesidir. Hayvansal üretimde ölçek ekonomisinden yararlanmayı mümkün kılan bir işletme büyüklüğü ile üretime başlanmalıdır. Burada en önemli unsur işletme planlama çalışmalarında kısa dönem üretim maliyetini minimize edecek bir işletme kapasitesi ile üretime başlanmasıdır. Çok büyük ya da çok küçük ölçekli üretimin işletmeler için bir takım riskler içerdiği, küçük ölçekli işletmelerin girdi temini ve pazarlama verimliliğindeki dezavantajları, büyük ölçekli işletmelerde ise artan finansman ihtiyacı, ölçeğin azalan verimleri ve işletme ve sürü yönetiminde karşılaşılan sorunlar göz önünde bulundurulmalıdır. 
2) Ekonomik Faktörler
Süt sığırcılık işletmeleri elde etmiş oldukları ürüne hızlı ve düzenli bir pazarlama ağı kurmak yada sağlamak zorundadırlar. Genel olarak üretimin sürekliliği ve sürdürülebilirliği pazarlama verimliliği ve organizasyonu ile yakından ilgilidir. Bu konuda süt sanayi ile işletmeler arasında uygun bir entegrasyona ihtiyaç vardır. Oysa SEK’in özelleştirilmesinin ardından piyasaya müdahale imkânının ortadan kaldırılması ve sanayi işletmeleri arasında rekabet ortamının eksikliği üretici aleyhine bir fiyat oluşmasının çıkış noktasını oluşturmaktadır. Dolayısıyla süt piyasasına piyasa araçları ile müdahale edebilecek fonksiyonel yapı oldukça önemlidir. Ulusal süt konseyinin süt piyasasına rekabet ortamını kazandıracak bir yapının işleyişine katkı sağlayabilmesi işletme karlılıkları açısından oldukça önemlidir.
Süt sığırcılık işletmelerinde önemli olan bir diğer nokta ise hiç şüphesiz ürün ve girdi fiyatları arasındaki dengedir. Hayvancılık işletmelerinde cari dönem içerisindeki en önemli gider unsurunu yem giderleri oluşturmaktadır. İşletmelerinde yem giderlerini minimize edebilmek için kaliteli kaba yemin işletme kaynakları ile üretimine gereken önem verilmelidir. Yem bitkileri üretimine yapılan desteklerin daha da artarak devam etmesi son derece önemlidir. Süt ve yem fiyatları arasında uygun bir denge oluşturulmadan süt üretiminin sürdürülebilir olması imkansızdır. 1 kg kesif yem fiyatı ile 1 kg süt fiyatının birbirine eşit olduğu dönemlerde (2008-2009 yılları) sektörün nasıl bir darboğazla karşı karşıya kaldığını herkes yaşayarak tecrübe etmiş bulunuyor. Bu konuda herkesin ezbere bilip söylediği basit parite daima göz önünde bulundurulmalıdır.
Karlı bir süt sığırcılığında önemli noktalardan biri üreticilerin örgütlü bir yapıya kavuşmalarıdır. Etkili bir örgütlenme ile üreticiler piyasa aktörlerine ve politika oluşturanlara karşı etkili bir mücadele ve lobi faaliyeti oluşturarak ekonomik, sosyal vb hak ve çıkarlarını koruyabilme ve kazanımlar edinme imkanı yakalayabilirler. Bunun için gönüllülük esasına dayalı takip eden sorgulayan hesap sorabilen ve hesap verebilen fonksiyonel örgütlenme oldukça önemlidir.
Süt sığırcılığında yeterli destek ve teşvikler sektörün geleceği için oldukça önemlidir. Sektör sosyo-ekonomik önemi oranında destek ve teşvik görmeli ve üreticilerin bundan yararlanması sağlanmalıdır. Sektördeki destek ve teşvikler gelişmiş veya hayvancılıkta ileri ülkelerdekiler düzeyinde olmalıdır. Aksi takdirde yetiştiricilerimiz haksız rekabet ortamına terk edilmiş olacaklar ve sektör karlı olmaktan çıkacaktır. 
Karlı ve verimli bir süt sığırcılığı ancak sağlıklı ve uygun bakım besleme yapılan hayvanlarla mümkündür. Onun için süt sığırcılık işletmelerinde sağlık ve koruyucu hekimlik işlemlerine özen gösterilmelidir. Hayvancılık işletmeleri ancak sağlıklı sürülerle sosyal sorumlulukları olan tüketicilere sağlıklı ve kaliteli ürünler sağlayama görevini yerine getirebilirler.
sut_sigirciligi
Aytekin GÜNLÜ
S.Ü. Veteriner Fakültesi Hayvancılık Ekonomisi ve İşletmeciliği
Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi


    Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.


    HIZLI YORUM YAP

    Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.