Kozan’da Tarım

Kozan’da Tarım

Çağrı Kürşat Yüce/KozanBilgi.Net

1.  TARIM  

1.1. Kozan Ovası  
Türkiye’nin en geniş kıyı ovası olan Çukurova 16 tane küçüklü büyüklü ovadan oluşmaktadır. (1)

Bu verimli 16 ovadan biri olan Kozan Ovası 55.291 hektar olup, Adana ilinin 65 km kuzeydoğusunda yer alır. Ovayı batıda ve kuzeyde Orta Toroslar’ın uzantısı durumunda olan dağlar, doğuda Sumbas çayı, güneyde ise Çepelce deresi (İmamoğIu sınırları içerisinde) sınırlandırmakta ise de güneydoğuda Ceyhan nehri de ovaya hudut olmaktadır. (2)

Kozan Ovası’nın uzunluğu 35 km genişliği ise 24 km civarındadır. Ovanın denizden yüksekliği 100-200 marasında değişmektedir.

Ova toprakları alivial ve kolluvial menşeli olup genellikle ağır bünyelidir. Orta ve hafif bünyeli topraklar daha az olmakla birlikte muayyen sahalara tekabül etmektedir. Bu sahalar yamaç arazileri, akarsu yakınları, taşkın sahaları ve eski bataklık arazilerdir. Araştırma sahasının jeolojik yapısından da anlaşıldığı gibi, toprakların büyük ekseriyetinin orijini kalker kayalardır. Bu bakımdan ova toprakları genellikle % 5 veya daha fazla kireç ihtiva etmektedir. Ova toprakları mineral bakımından vasat karakter arz etmekte ise de yamaç arazilerinin çoğunluğu mineralce fakir bulunmaktadır. Ovanın mineralce zengin olan toprakları eskiden bataklık veya feyezan neticesinde organik madde takviye edilmiş sahalara tekabül etmektedir (3)

Araştırma sahasında Akdeniz iklimi hüküm sürmektedir. Ova denizden 120-150 km kuzeyde bulunmasına rağmen sahil boyunca uzanan “Amanos Dağları” yer yer alçalmış ve vadiler meydana getirmiş olduğundan Akdeniz’in ılımanlaştırıcı etkisi ovaya kadar sokulabilmektedir. (4)




0vanın yağışları daha ziyade depresyonik ve orografik yağışlardır. Araştırma sahasının dağlara yakın kısımlarındaki yağış diğer sahalara nazaran biraz daha fazladır.

Kozan Ovası, senenin her mevsimi ve ayında yağış almaktadır. Ağustos ayında asgariye düşen yağış, bu aydan sonra artmaya başlayarak Ocak ayında ise azamiye ulaşmaktadır.

Ovada sulama suyu olarak kullanılan kozan Baraj Suyu, Ceyhan Nehri Suyu ve birçok küçüklü büyüklü dere ve çay suları C2C1 karakterindedir. Ova topraklarının ekseriyetinin ağır, orta ve kısmen de az geçirgen olması sebebi ile bu sular ideal sulama sularıdır.

Araştırma sahasında drenaj problemleri pek fazla olmakla birlikte bazı arazilerde feyezan yüksek taban suyu veya sathı drenaj kifayetsizliği problem arz etmektedir.
Bunlarla birlikte  Kozan  Ovası’nın  topraklarında tuzluluk veya alkalilikten mütevelli sulamayı engelleyecek veya ıslahı gerektirecek problem sahaları mevcut değildir.

1.2. Tarımsal Nüfus
Kozan ilçesinde toplam 86 köyde 10.476 Çiftçi ailesi  tarımla uğraşmaktadır. Bu çiftçi ailelerinin 1400’ü ilçe merkezinde, 9076’sı da köylerde oturmaktadır. 1990 nüfus sayımına göre ilçenin toplam nüfusu 117.704 olup, bunun 54.451’i ilçe merkezinde oturmaktadır. Geriye kalan 63.253 kişi ise kırsal kesimde oturmaktadır. Ortalama nüfus yoğunluğu Türkiye’de 73 kişi, Adana’da. 110 kişi olmasına karşın Kozan ilçesinde 66 kişidir. Böylece ilçedeki nüfus yoğunluğunun Türkiye ve Adana ortalamasının altında olduğu görülmektedir.




1.3. Tarımsal Üretim 
Tarım bitkilerinden elde edilen ürünlerin başında taneli bitkiler yer alır. Taneli bitkilerden olan, arpa, buğday ve mısırın ilçede yetiştirildiği alanlar, diğer ürünlerin yetiştirildiği alanlara oranla çok geniş alanlar kaplamaktadır. 1996 verilerine göre ilçedeki tahıl ekilen alanlar 356.500 dekara ve mısır ekilen alanlar ise 100.000 dekara tekabül etmektedir. Taneli tarım bitkilerinden başka, Kozan Ovası içerisinde, bakliyatında önemi büyüktür. İlçede en çok üretilen baklagil 7.000 dekar ile soyadır. Aşağıda 1996 yılı itibari ile ilçedeki ekili-dikili sahalara nispetle yetiştirilen ürünlerin dağılımı verilmiştir.

Kozanda Tarım 1

Kozan ovasında çok kaliteli narenciye ürünleri yetiştirilmektedir. İlçeye bağlı Ferhatlı ve Sumbas çayının sulamış olduğu Acarmantaş, Ilıca, Çobanpınarı ve Bucak köyleri başta olmak üzere buralarda narenciyenin her türü yetiştirilebilmektedir. 1995 yılı itibarıyla ilçedeki narenciye üretimi aşağıdaki şekilde verilmiştir.

KozandaTarım2

Tablo: İlçedeki narenciye üretiminin cinslere göre dağılımı

İlçede bağcılıkta gelişmiştir bağlar diğer ilçelere nazaran çok geniş alanlar kaplamaktadır. 1996 verilerine göre Kozan’daki bağlık alanlar 4.580 dekarı bulunmaktadır. Bu bağlardan elde edilen ürünler ilçe ihtiyacını karşıladığı gibi diğer ilçe ve illere de pazarlanmaktadır.

1.4. Gübreleme
Tarımda üretimi artıran en önemli faktörlerden birisi tarım alanlarında yapılan gübrelemedir. Tarım arazilerinin gübrelenmesi bitkilerdeki verim oranını yükseltmektedir. İlçe ziraatı gübreleme faaliyeti bakımından küçümsenemeyecek bir konumdadır. Aşağıda 1995 yılı itibarı ile ilçede tüketilen çeşitli gübre miktarları verilmiştir.

KozandaTarım3

Tablo: Kozan’da tüketilen gübre miktarları. Şekilde görüldüğü gibi ilçede en fazla tüketilen Amonyum Nitrat ve Kompoze’dir. Diğer gübreler ise az miktarda tüketilmektedir.  

1.5 Sulama ve Drenaj 
Kozan Ovası’nda sulama yapılan alanların suyu “DSİ Sulama Projesi çerçevesinde Kozan Barajından, sulama ve drenaj sistemlerinden, bir regülatör ve  5  pompaj tesisleriyle  blr çok kanal  ile  kanaletlerden sağlanmaktadır. Bununla birlikte Kozan Ovasının bir kısmının sulanmasında Kesik suyu üzerinde kurulan barajdan da yararIanıImaktadır.) Aynı zamanda Aslantaş (Ceyhan nehri üzerinde) Barajı ve sulama projesi kapsamında o!an Kozan Ovası’nın bir kısmının sulanabilmesi için çalışmalar yapılmaktadır. Bu projede büyük mesafeler kat edilmiştir.

Kozan Regülatörü ilçe merkezinin 2 km kuzeybatısında,  Kilgen çayı üzerinde inşa edilmiştir. Tipi dolu gövdeli, piriz sayısı 2 adet olup kapasitesi 9.9 rn3Is’dir. Regülatörün bir adet olmak üzere çakıl geçidi, çökeltim havuzu ve yıkama kanalı bulunmaktadır.

Kozan ve çevresinde yer altı sulamaları da oldukça yaygın bir şekilde yapılmaktadır. (120.000 dekar) Bunun en büyük sebebi ise yörenin yeraltı suyu bakımından oldukça zengin olmasıdır. Yerüstü sulamalarında devletin katkılarını görmek mümkündür. Ancak yeraltı sulamalarını çiftçilerimiz tamamen kendi çaba ve imkanları ile yapmaktadırlar. Son yıllarda ise trafo ile sulama yaygınlaşmaya başlamıştır.

Araştırma sahasında drenaj yetersizliği mevcuttur. Ovadaki yetersiz drenajla birlikte feyezan yüksek taban suyu ve sathı drenaj ova ziraatı için büyük bir problem arz etmektedir.




Ovada tabii drenaj vazifesi gören muhtelif ve oldukça önemli akarsu yatakları vardır. Bu tabii drenajlar içinde en önemlileri; Ovanın ortasından geçen Deli çay ve Kilgen çayı ile Sarısu deresi, doğuda Sumbas çayı, güneyde Çepelce deresi kuzeyde Tabak, Tanrı, Koca ve Miskinli dereleridir. Her ne kadar tabii drenaj vazifesi gördükleri bir gerçek ise de, yataklarının yer yer dolmuş olması sebebi ile feyezana sebebiyet vermektedirler.

Bilhassa Ocak-Şubat aylarında sürekli yağışlardan meydana gelen feyezanlar henüz küçük olan hububata öneemli zararlar vermektedir. Yağışlar fazla olduğu senelerde Mart-Nisan aylarında yeni çimlenen pamuk mahsulüne aynı şekilde zarar vermektedir.
Kurukulak, Sarısu, Deliçay çeşitli yerlerinden taşarak her sene çevreye zarar vermektedir. Bunlar haricinde Tabak deresi ve Tanrı deresi her sene olmamakla  beraber  taşkınlar  yapabilmektedirler.  Yapılan  projeler çerçevesinde 55.291 hektarlık alanı kaplayan Kozan Ovası’nda hemen hemen hiç sulanmayan alan kalmamıştır.

1.6. Seracılık 
Araştırma sahasında 5 dekar kadar sera alanı bulunmaktadır. (1996) Bu alanların 3 dekarı salatalık, geriye kalan 2 dekarı ise domates seralarından oluşmaktadır. (7)

İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından seracılık konusunda çiftçilere sürekli teknik bilgi verilmektedir.  Fakat ilçede seracılık yeterince gelişme göstermemiştir. İlçede seracılığın gelişmemesinin sebepleri olarak şunları sayabiliriz;
1.  Çiftçiler seracılık riskini göze almaktan çekinmektedirler.
2. Seraların ilk kuruluşlarındaki tesis masraflarının fazla olması. (Tahmini olarak ilk tesis kuruluş masrafı 450-500 milyon civarındadır 1997).

1.7. Tarımsal Mücadele 
Kozan ziraatçısı tarımsal mücadeleyi tam manasıyla gerçekleştirememektedir. Bundaki en büyük etken ise tarımsal mücadelede kullanılan zirai ilaçların fiyatlarının çok Yüksek olmasıdır. Bir diğer etken ise çiftçilerin bir kısmının tarımsal mücadelede bilinçli olarak hareket etmemesidir.

İlçedeki zirai ilaç satan bayilerin sahipleri ile yapılan görüşmelere ve İlçe Tarım Müdürlüğü’nün vermiş olduğu bilgilere göre, ilçede; 1995 yılı itibarı ile 1 yılda toplam 225 ve 240 milyar civarında zirai ilaç satılmıştır. Bu satılan zirai ilaçlar içerisinde en fazla tüketilen ilaçlar ise şunlardır. ; Marshal, Deltanet, Amin, Arrivo ve Puma’dır.(8)

1.8. Tarımsal Alet ve Ekipman Durumu 
Tarımsal üretimi arttıran faktörlerden birisi ve en önemlisi de tarım aletleridir. Araştırma sahasındaki tarımcılığın aletli bir tarım uğraşı haline gelmesiyle birlikte tarım alanları iyice genişlemiş (Tarım alanlarına etki eden başka faktörlerde vardır.) ve hasat zamanında meydana gelen ürün kayıpları ise en aza indirgenmeye çalışılmıştır.

İlçenin 1996 yılı itibariyle tarımsal alet ve ekipman durumu aşağıdaki şemada verilmiştir.

KozandaTarım4

1.9. Tarımsal Kredi Kullanımı  
Ülkemizden enflasyon oranının yüksek oluşu kredi kullanımındaki limiti yetersiz hale gelmiştir. Ayrıca sağlanan kredilerin faiz oranlarının fazla olması, üreticileri zor durumda bırakmıştır.

Böylece hem aynı hem de nakdi olarak verilen kredileri üreticiler ödeyemez duruma gelmiştir.

İlçemizdeki Tarım Kredi Kooperatifi, Ziraat Bankası, Zirai Donatım Kurumu, Tarım İlçe Müdürlüğü gibi kuruluşlar üreticilere başlıca kredi sağlayan kuruluşlardır.

1.10. İlçe Ziraatının Sorunları  
Araştırma sahasında tarımın birçok sorunları bulunmaktadır. Bu sorunları şu şekilde sıralayabiliriz;
1.     Taban suyu problemi ve su taşkını vardır.
2.     Drenaj  yetersizliği bulunmaktadır.
3.     Ovanın bazı kesimlerinde sulama problemi mevcuttur.
4.     Ürünlerin fiyat istikrarsızlığı ve pazarlaması sorunu vardır.
5.     İlçedeki narenciye ağaçlarında “Galeri göesi”hastalığı vardır.
6.     Eğimli olan dağ köylerinde ve eşik alanlarında erozyon sorunu bulunmaktadır.
7.     Zirai ilaç ve gübre fiyatlarının yüksek olması çiftçiyi zor durumda bırakmaktadır.

1.11. Tarımsal Projeler ve İlçe Ziraatının Geliştirilebilmesine Yönelik Öneriler  
İlçe Tarım Müdürlüğü’nün verdiği bilgiler çerçevesinde Kozan Ovası’nda yapılması düşünülen bir çok proje mevcuttur. Bunlar;
1.     Meyveciliği geliştirme projesi
2.     Seracılığı geliştirme projesi
3.     Çayır, mera ve yem bitkilerini geliştirme projesi
4.     Tarımsal yayım ve uygulamalı araştırma projesi (TUYAP)
5.     Hayvan hastalıkları ile mücadele projesidir.




Bunlarla birlikte ilçe ziraatının geliştirilmesine yönelik bir kısım önerilerim de bulunmaktadır. Bunlar ise şunlardır;
1.     Tarımsal  verim ve kalitenin arttırabilmesi için çiftçilerin bilgilendirilmesi gereklidir. Bu amaçla çiftçilere çeşitli kurslar verilebilir.
2.     “Kozan Ovası Sulama Projesi” dışında kalan verimli arazilerin sulama imkanlarına bir an önce kavuşturulması sağlanmalıdır.
3.     Çiftçilerin arazilerin toprak analizinin yapılıp ne tür gübrelerin kullanılacağı konusunda çiftçi yönlendirilmesidir.
4.     İlçe Tarım arazilerinin drenaj problemini bitirmek veya en aza indirmek gerekmektedir.
5.     Tarım ürünlerinin depolanması ve muhafaza ile ilgili tesislerin kurulması gerçekleştirilmelidir.
6.     Yetiştirilen ürünlerin pazara sunulmasının yıl içerisine dengeli bir şekilde yayılması gereklidir.
7.     Yeni Teknolojik gelişmelerin ilçeye getirilmesi şarttır.
8.     Çiftçi birliklerinin kurulması gerekmektedir.
9.     Hükümetlerin, tarımda kullanılan gübre, zirai ilaç ve makine fiyatlarını düşürücü tedbirleri bir an önce olması lazım görülmektedir.

2. KOZAN’DAKİ TARIMSAL KURULUŞLAR 

2.1. İlçe Tarım Müdürlüğü 
1952’de Tarım Öğretmenliği adı altında kurulmuştur. Sonraki yıllarda ismi Ziraat Teknisyenliği ve Ziraat Mühendisliği olarak değiştirildi. Daha sonra ise İlçe Şube Başkanlığı olarak değiştirildi. Son olarak İlçe Tarım Müdürlüğü ismini aldı ve halen bu isim altında ilçede faaliyetlerine devam etmektir.

İlçe Tarım Müdürlüğü’nde 1 müdür, 7 Mühendis, 12 teknisyen, 1 veteriner hekim, 2 şoför ve diğeri de diğerleri de yardımcı personel olmak üzere toplam 32 personel görev yapmaktadır (1997)

2.2. Kozan toprak Mahsulleri Ofisi  
Toprak mahsulleri Ofisi 1957 yılında Ajans Müdürlüğü olarak çalışmalara başlamıştır. İlk alımlarını çuval havuz olarak stoklamıştır. Toprak Mahsulleri Ofisi 1986 yılında Şube Müdürlüğü olarak teşkilatlanmıştır. Teşkilatın kuruluş amacı; çiftçiyi desteklemek, ürünü Pazar yeri kurmak, hububat fiyatının dengesini korumak (sağlamak) ve kaliteli ürün yetiştirmeye çiftçiyi teşvik etmektir.

Ofisin yeni proje ve çalışmaları şu anda yoktur. Bundaki en büyük neden olarak, yörenin bir narenciye bölgesi olması ve ekim alanlarının daralmış olmasını belirtebiliriz.

Ofisin 12.000 ton hububat stok edebilecek açık alanda “Loda Tipi” depoları mevcuttur. Yıllık ortalama olarak 7,000-10,000 ton arasında hububat alımı yapılmaktadır. Şayet hububat stoku 12,000 tonu aşar ise Ofis, dışarıda arazi kiralayıp hububatı toprağa gömme yöntemi uygulamaktadır. Son yıllarda hükümet politikaları gereği (paranın olmaması sebebiyle) fazla hububat alınamamıştır. Ofiste kurutma tesisinin olmaması sebebiyle ilçedeki üretilen mısırdan bir alım yapılmamaktadır.
Ofiste 8 tane kadrolu memur çalışmakta olup, ihtiyaç halinde dışarıdan geçici işçi takviyesi yapılmaktadır. Ofisin 2 tane deposu, 60 tonluk elektronik baskülü, 4 dairelik lojmanı ve 200m2  alanında bir alım binası bulunmaktadır.

2.3 İlçe Zirai Donatım Kurumu
İlçe 1945 yılında bir Ajans Şefliği şeklinde kurulmuştur. Daha sonra ise ilçe Zirai Donatım Kurumu olarak ismi değiştirilmiştir.
Zirai Donatım Kurumu’nun görevi, Tarım Bakanlığı’nın tarımsal politikasına uygun olarak, bölge çiftçilerinin ziraat alet ve makineleri, kimyevi gübre, zirai mücadele alet ve ilaçları ile tohumluklarını satar. Bu görevini aşağıda özetlendiği şekilde yapmaktadır;
1.      Merkezden ayrılan paralarla çiftçilerin küçük çaptaki pulluk, arı kovanı vb. gibi ihtiyaçları müteselsil kefaletle ve yine bir sene vade verilmek suretiyle karşılanır.
2.      Bazı bankalardan getirilen teminat mektuplarına göre çiftçinin küçük ihtiyaçları, konulan belli vadeler ile karşılanmaktadır.
3.      Aynı zamanda peşin bedeller ile de bunlar yapılabilmektedir.
Kurum tarafından satılan traktör ve biçerdöver gibi alet ve makinelerin ücret karşılığında tamirleri yapılmaktadır.

2.4 Ziraat Bankası
T.C Ziraat Bankası Kozan’da kurulduğundan bu yana Kozan çiftçisinin kalkınmasına, tarımsal üretimin artmasına ve tarım sektörünün gelişmesine yönelik gerekli  ve uygun kredileri düzenlemek dağıtmak ve bu gelişmelere katkıda bulunacak her türlü ortaklıkları kurmak ve gerektiğinde bu teşebbüslerin sermayelerine katılma görevini üstlenmiştir.

Ziraat Bankası kalkınma planları doğrultusunda bu tarımsal kredi politikasını genel tarım politikası içinde yer alan beslenme, hammadde, ihracat ve gelir politikalarına yönelik hedeflerin tahakkukuna imkan sağlayacak bir biçimde oluşturmakta ve bu hususlar dikkate alınarak Ziraat Bankası bir sektör bankası içinde tarımsal üretim, tarıma dayalı sanayi ve pazarlamayı bir büyün olarak ele almaktadır.

Ziraat Bankası tarımsal kredi uygulamasında küçük çiftçilerin ihtiyacına öncelik vermekte, üreticilerin tarımsal amaçlı kooperatifler olarak örgütlenmesine çalışmakta, verimliliğin ve kalitenin artması için üstün vasıflı tohumluk kullandırılması ve ihracat yönünden ekonomik değeri olan ürünlerin üretiminin teşvikini sağlamaktadır.

Bu kuruluşlar ile birlikte ilçede, Tarım Kredi Kooperatifi, Ziraat odası vs. gibi kuruluşlar da bulunmaktadır.
Kozan, ekonomik yönden hızla ilerlemesi gereken bir iklim kuşağında bulunduğu halde, bu nimetlerden gerektiği kadar yararlanamamaktadır.

Kozan ve çevresinde hububat, Sınaî bitkileri, narenciye ve daha bir çok meyve türleri yetiştirilmektedir. Bölgemizin ekonomisinde pamuğun büyük bir rolü vardır. Kozan’da narenciyecilik ilerlemektedir.

Washington, misket, kan çeşidi portakallar piyasada tutulmaktadır. Bucak köyü civarında yetişen portakal ve mandalina çok lezzetlidir. Aşağıda gösterilen tablolar bize Kozan’daki tarım, ve meyve ve ekim durumlarını ortaya koyar.

KozandaTarım8

3- SERACILIK

S.Y.D.F. Özel İdare Bütçesinden ve çiftçinin kendi imkânları ile 20.000 m2 plastik sera yapılmıştır

Sosyal Medyada Paylaşın:
Önceki Yazı
Sonraki Yazı

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın