Macar Fiği

Macar Fiği

Macar Fiğinin Hayvan Beslenmesindeki Önemi:

Macar fiği(Vicia pannonica Crantz) soğuğa ve kurağa dayanıklı, tek yıllık, ot verimi yüksek bir baklagil yem bitkisidir. Kışlık formdaki Macar fiğ çeşitleri soğuk ve kurak iklim koşullarına diğer adi fiğ (Vicia sativa L) çeşitlerine göre oldukça dayanıklı olduğundan tohum ve kaba ot üretimi için tarımı ülkemizin birçok bölgesinde yapılmaya uygundur.

Macar fiği, kaliteli, yüksek kaba ot verimi ile büyük ve küçükbaş hayvan beslenmesinde çok değerli bir baklagil yem bitkisidir. Yıllık yağışı metrekareye 600 mm olan bölgelerimizde dekara 600–900 kg arası kuru ot verimi vermektedir. Hayvan beslemede yeşil ve kuru ot kaynağı olarak kullanıldığı gibi daneleri de kırma yapılarak rasyonlara girmektedir. Hem kaba otu, hem daneleri oldukça besleyicidir. Yeşil otunda %23,9 ham protein bulunmaktadır.

Bitkisel üretimde ekim nöbeti sistemine girdiğinde, kökleriyle havanın azotunu toprakta tutarak toprağın verimliliğini arttırmakta, tarla faydalı rutubetini ekonomik düzeyde kullanmakta ve tarlayı yormamaktadır. Bu nedenle kıraç, kumsal arazilerde kışlık olarak ekim nöbetine girdiğinde, kuvvetli kök sistemi ve yeşil bitki örtüsüyle toprağı erozyondan korumaktadır.

Macar fiği yatmaya karşı arpa, buğday ve tritikale gibi tahıllarla 1/3 oranında karışık olarak kaba ot üretimi için yaygın olarak yetiştirilebilmektedir. Macar fiğinin tohum rengi koyu esmer, siyah veya mozaik renkli olabilmektedir. Çiçek rengi ise beyaz, beyazımsı sarı veya menekşe olabilir. Birçok bölgemizde mayıs ayı başından itibaren çiçek açmaktadır. Yeşil ve kuru ot için fiğin hasadı dallarda alttan itibaren bir kaç bakla oluşunca ve çiçeklenmenin en yüksek düzeye ulaştığı zamandır.





2. İklim İstekleri:

Macar fiği bölgelere göre değişmekle beraber ekim ayı içersinde ekildiğinde çıkan bitkiler kış soğukları başlamadan önce kuvvetli bir kök sistemi oluşturursa, sıfırın altında – 20 oC’ye kadar soğuklara dayanabilmektedir. Macar fiği, kıraç, kumsal arazilerde de yetiştirilebilmesine rağmen orta ağır, ağır, nemli kireççe zengin toprakları sever. Genellikle tahıl üretimi yapılan topraklarda rahatça yetiştirilebilir.

Sonbahar ekimi için tarla buğday hasadından sonra gölge tavında veya düşen yağışlardan sonra pulluk ile sürülüp daha sonra goble disk ve tırmık çekilerek, bastırılmış tavlı bir tohum yatağı hazırlanır. Fiğ, eğer ayçiçeği yerine ekilecekse pulluk ile sürüme gerek kalmadan, hasat sonrası arta kalan ayçiçeği sapları tırmık ile toplanır veya sap parçalama aleti parçalanır ya da çapraz goble disk çekilerek toprağın 15 cm üst kısmı işlenir.

3. Ekim zamanı ve şekli:

Macar fiği, eylül ayı başından kasım”a kadar ekilebilir. Tek başına Macar fiği ekilebildiği gibi tahıllarla karışık olarak da ekilebilir. Karışım ekimde ot almak için dekara 6 kg Macar fiği + 4-6 kg tahıl (arpa, buğday, kışlık yulaf, tritikale) tohumu ekileblir. Kılçıksız geniş yapraklara sahip pehlivan gibi ekmeklik buğday çeşitleri fiğ ile karışım halinde ekilmesi hayvanların severek yemesi açısından kılçıklı çeşitlere göre daha uygundur. Kaba ot üretimi için fiğ veya fiğ+tahıl karışımı ekiminde sıra araları 15–20 santim olan hububat ekim makineleri kullanılabilir.

Tohum üretimi için tek başına Macar fiğinden dekara 8-10 kg tohum ekilebilir. Ekimde sıra arası 30-40 cm ve ekim derinliği 3-5 santim olabilir. Ekimi kombine hububat ekim makineleri ile yapılabilir. Ekimden sonra merdane çekilmesinin tohumun toprağa tutunması, daha kolay çimlenmesi ve kuş gibi zararlılara karşı korunmasında faydası vardır.

4. Gübreleme ve Bakım:

Ekimle birlikte 20-20-0+Zn kompoze veya diamonyum fosfat (18-46) gübresinden 15-20 kg/da verilebilir. Eğer tarla içersinde ot değeri olamayan ve Macar fiğini bastıran papatya, hardal, pıtrak gibi dikenli otlar varsa bu otlara karşı gerekli kültürel ve kimyasal yabancı ot mücadelesi yapılmalıdır.

5. Hasat ve Harman:

Macar fiğinde olgunlaşma dönemi erken başlamaktadır. İlkbaharda erken gelişmesi, erken tohum olgunluğu ve erken çiçek açması, Macar fiğinin üstün bir özelliği ve tercih nedeni olmaktadır. Bu fiğ çeşidinin baklaları kolay çatlamadığından hasadında dane kaybı az olmaktadır.

Tohum için fiğ yetiştirildiğinde, iklim bölgelerine göre haziran veya temmuz aylarında alt baklaları siyahlaşınca ayarlı bir hububat biçerdöveriyle veya biçildikten sonra biraz kurutularak harman yapılması ile daneler saptan ayrılır. Elde edilen tohumların rutubeti %13’ün altına indirildikten sonra ambara veya depoya alınmalıdır.

Macar fiği yeşil ve kuru ot hasadı için alt dallardan itibaren bir kaç bakla oluşunca ve çiçeklenme %75’in üzerine çıktığında yapılır. Biçilen ot kurutularak veya silolanarak (silaj yapılarak) saklanır. Yeşil ot verimi toprak ve iklim koşullarına göre kurak bölgelerde dekara 800-1500 kg/da, yıllık 600 mm yağış alan bölgelerde ise 2000-4000 kg/da arasıdır. Tohum verimi ise yağış ve toprak verimine göre dekara yaklaşık 80–100 kg’dır. Gerek yeşil ve gerekse kuru ot olarak hayvanlar Macar fiğini severek yemektedir.





6. Yem Bitkileri Ekilişinin Artırılması Kapsamında Adi Fiğ İçin Hayvancılık Desteği:

6.1. Yem bitkileri ekimin desteklenmesi kapsamında, fiğ yetiştirmek isteyen çiftçiler, ekim öncesi bulundukları yerin Tarım İl veya İlçe Müdürlüklerine müracaat ederek en az 1 dekar fiğ veya fiğ tahıl karışımı ekilişi yaptıklarını bildirirlerse, kendilerine dekar başına 50 YTL devlet desteği yapılmaktadır.

6.2. Silajlık olarak fiğ veya fiğ tahıl karışımı yetiştiriciliğinde; ekiliş öncesi Tarım İl veya İlçe Müdürlüklerine müracaat edilip bildirim yapıldığında, en az 1 dekar ekmek koşuluyla dekar başına 55 YTL olarak destekleme ödemesi yapılmaktadır.

6.3. Sertifikalı yem bitkisi fiğ tohumu üretenler, Tarım İl veya İlçe Müdürlüklerine gerekli müracaatları yaptıkları takdirde kendilerine 50 Ykr/kg devlet destekleme ödemesi yapılmaktadır.

6.4.Yem bitkileriyle ilgili alet ve makine satın alan çiftçilere; örneğin silaj makinesi, ot biçme makinesi, mibzer, balya makinesi, yağmurlama sulama sistemleri ve motopomp gibi satın alırlarsa kendilerine fatura bedelinin % 40″ oranında devlet destekleme ödemesi yapılmaktadır (kaynak: www.tugem.gov.tr/tugemweb/destekler.html).

7. Sonuç:

Sonuç olarak Macar fiği, tarla tarımında ekim nöbeti sistemine girdiğinde, kökleriyle havanın azotunu toprakta tutarak toprağın verimliliğini arttırmakta, topraktaki faydalı suyu ekonomik olarak kullanmakta ve tarlayı yormamaktadır. Bu nedenle Macar fiği, marjinal, kıraç, kumsal, eğimli tarım arazilerinde kışlık olarak ekim nöbetine girdiğinde, kuvvetli kök sistemi ve yeşil bitki örtüsüyle tarım topraklarını erozyondan koruyarak ıslah edilmesine yardımcı olmaktadır. Çiftçilerimiz Macar fiğini yatmaya karşı arpa, buğday ve tritikale gibi tahıllarla 1/3 oranında karışık ektiklerinde, çiftlik hayvanları için proteince zengin çok kaliteli, sağlıklı, ekonomik yönden çok avantajlı yeşil veya kuru ot üretimi yapabilirler.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın