DOLAR 9,3186-0.15%
EURO 10,86290.08%
ALTIN 532,330,49
BITCOIN 5825002,57%
Adana
27°

AÇIK

15:55

İKİNDİ'YE KALAN SÜRE

Orada Bir Mezar Ağlar

Orada Bir Mezar Ağlar

ABONE OL
04 Ekim 2016 12:34
Orada Bir Mezar Ağlar
0

BEĞENDİM

ABONE OL
Yazar Cezmi YURTSEVER
Çarşamba, 09 Nisan 2008

 -andrın ilçesi şehir merkezi yakınından geçen kervan yolunun kıyısında tarihi bir mezar taşı dikkat çeker

-Mezar 1895 yılında Ermeniler tarafından öldürülen Abaza Durdu Bey’e aittir.

-Durdu Bey öldürüldüğü anda başında bulunan fes şekli mezar taşına yansımıştır.

Orası hemen yanı başımızda bir yer…Çukurova’nın kuzeydoğusunda Kadirli’nin Akarca yaylası, Keşiş suyu köprüsü, Tokmaklı yolundan yaylalara doğru gidenler tarihi kervan yolunu izler. Ar vadilerden yol alarak Harboğazı çıkılır daha sonra andırın suyunun çağlayan seslerini dinleyerek Haştırın kalesinin bulunduğu ulaşırsanız karşınızda Akkale görünür. Yüksek tepeyi aştığınızda da andırın ilçesi karşınıza çıkıverir.

Yaz mevsiminin Çukurovayı  yaktığı sarı sıcakların insanları bunalttığı günlerde andırına ulaşanlar yayla serinliği ile karşılaşır.  Kendinizi cennet ülkesinin içinde görebilirsiniz.

Bundan yıllar önceydi 6 Mart 1990 günü tarihi belgelendirme ve Ermeni örgütlerin sebep olduğu katliamları araştırmak üzere gelmiştim andırın’a… andırın’ın nüfusu 5 bin civarındaydı.andırın Kaymakamlığına uğradım. Zeytun Ermenilerinin sebep olduğu olayları hatırlayacak insanları ararken Halil YONGA adında bir vatandaşı buldum. Saçlarına ak düşmüş, sevimli yaşı 60 civarında gösteren Halil YONGA, Zeytun olaylarını anlatırken heyecanlandı. Kendinden geçti. “Zeytun gavuru Çukurhisarı basmış. Muhtar Ömer Kahyayı yakalamışlar. Köylülerden de yakalananlar olmuş. Ellerini sırayla bağlamışlar. Köyün üst tarafındaki yere -şehitler deresi derler- götürmüşler. Basmışlar kurşunu, Hepsini öldürmüşler” derken gözyaşları yanaklarından aktı. Halil YONGA’nın hanımının dedesi olaylarda hayatını kaybetmişti. Yıllar önce yaşanan olayları sanki görmüş gibi anlatıyordu.

O günlerde andırın ilçe merkezinde Adil KAYRAN, Hayri KAYRAN’ı buldum. Adı geçen kişiler Zeytun Ermenisi’nin andırın’ı bastığı sırada öldürülen sorgu hakimi Abaza Durdu Bey’in torunları olduklarını söylediler. Birlikte yürüyerek ilçenin tarihi mezarlığına vardık. Ok sayıda mezartaşı bir arada idi. Adil Bey “Zeytun Ermenisi andırın’ı basmış. Şehri yakmışlar. Dedemiz  Durdu Bey,kaçarak bu tepenin yanına gelmiş, çalıların içine saklanmış. Bir kapı uşağı varmış Ermeni. O haber vermiş saklandığı yeri. Ermeniler gelmişler buraya. Durdu Bey’in çalıda takılı püsküllü fesini bulmuşlar.  Ve orada öldürmüşler. andırın’da çok adam ölmüş. Şehitleri getirip buraya gömmüşler. Bu dedemin mezarıdır dedi.

Yıllar geçti… 2003 yılı Temmuz ayında kısa süreli yayla için yine andırındaydım. İlçenin tarihine kültürüne meraklı Ramazan KÜRTÜN adındaki arkadaşı buldum. Ramazan Bey ile birlikte bir sabah vakti güneş henüz yeni doğarken andırın’ın ana caddesini yürüyerek ilerledik. İlçe mezarlığına geldik. Mezartaşları üzerindeki “Yaycılı, Abazalı, Bayazıtlı” yazıları dikkatimi çekti. Sonraandırın’ı doğu yönünden çevreleyen ana yolu izleyerek tarihi mezarlığa geldik.  Yıllar önceki taş mezarları yeniden incelemeye başladım. Mezarların içinden üzerinde Osmanlıca yazılar bulunan ve üst tarafı fes şeklinde olanı dikkatimi çekti. Yanına yaklaştım. Ve üzerindeki yazıları okumaya başladım. “ Amin, el-mevt, andırın eşrafından Abaza Durdu Bey’in Ruhu için  el fatiha, sene-1311” yazılarını okurken içim titremeye başladı. 1311 tarihinin miladi karşılığı l895 yılına denk geliyordu.  Ekim 1895 yılı başlarında başlayan Zeytun Ermenilerinin isyanı sonucunda Göksun, Geben, andırın, Çukurhisar’da büyük katliamlar olmuş, binlerce insan hayatını kaybetmişti.  Ermenilerin andırın baskını esnasında ilçenin yönetiminde söz sahibi olan “Müstantık” Sorgu Hakimi Durdu Bey de öldürülmüştü. Onun için yaptırılan mezar taşında fes şeklinin bulunması da tarihi olayın hatırasını yansıtıyordu.

Durdu Bey’in mezarının yakınında yine başı püsküllü fesli, gövdesinde kılıç şekli olan bir başka mezar taşı daha gördüm. Olaylar esnasında Ermenilere karşı geldiği için öldürülen bir Türk askerine ait olan mezar taşıydı.  Durdu Bey’in mezar taşının karşısındaki hece taşında kısa bir şiir de yazılmıştı. “Hamza gibi yiğit ve kahraman olduğu, cenneti alada makamının bulunduğu” düşünceleri yazılmıştı.  Adana’daki evime geldiğimde Durdu Bey’in mezarı ile ilgili duygularımı şu sözlerle bitirdim: “andırın’a yağan her yağmur damlası, kışın soğuklarında savrulan kar taneleri, yanı başındaki kervan yolundan yürüyen insanlar, hayvanların dikkatli bakışları, kuş sesleri ile geçen yıllar sonrası bir şehit mezarı ağlıyordu.Aslında görülen ve hissedilen andırın tarihinin ve toprağının ses vermesiydi”.

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.