DOLAR 16,8171 0.28%
EURO 17,5489 0.25%
ALTIN 975,08-0,07
BITCOIN 3350044,31%
Adana
30°

AÇIK

02:00

YATSI'YA KALAN SÜRE

Radyasyonun Bitkiler Üzerindeki Etkileri
225 okunma

Radyasyonun Bitkiler Üzerindeki Etkileri

ABONE OL
23 Ekim 2015 22:07
Radyasyonun Bitkiler Üzerindeki Etkileri
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Radyasyon” kelimesi aslında çok farklı enerji seviyelerini kapsıyor. Bunların içine iyonize edici olan ve olmayan tüm radyasyon formları giriyor. İyonize ediciformlar X ışınları, α-β ve δ ışınları ile nötronları; iyonize edici özellikte olmayan formlar ise mikro dalgaları, radyo dalgalarını ve mor ötesi ışınları içeriyor. Tüm radyasyon formlarının, bitkiler veya tohumlar üzerinde çeşitli etkileri mevcut.

Bitkiler ve tohumlar, dünya üzerinde bulunan bütün canlı formları gibi doğal radyasyona sürekli olarak maruz kalıyor. Bu nedenle de düşük dozda radyasyonun belirgin bir olumsuz etkisinden söz edemeyiz. Ancak radyasyonun dozu arttıkça, bazı yan etkiler görülmeye başlıyor.

Yüksek dozda iyonize edici radyasyon, tohum gelişimini ve filizlenmeyi yavaşlatıcı bir etkiye sahip. Ayrıca bitkinin verimliliğini azaltabiliyor ve çeşitli kromozom mutasyonlarına neden olabiliyor. Köklerin meristem bölgesinin radyasyona maruz kalması durumunda ise, yine büyümede gerileme görülüyor. Bunun nedeni, radyasyonun meristem hücrelerinin sayısında azalmaya ve dolaylı olarak da gelişimin gecikmesine yol açması.

Radyasyonun bitkiler üzerindeki etkileri üzerinde yapılmış olan en kapsamlı çalışma, 1950-60’lı yıllarda Brookhaven’da, Arnold Sparrow yürütücülüğünde gerçekleşmiş. Radyoaktif kobalt ile yapılan çalışmalar sonucunda, δ ışınlarının bitkilerde büyümeyi olumsuz etkilediği ortaya koyulmuş. Bu çalışmalar sonucunda ayrıca, bitkinin radyasyondan etkilenme seviyesinin içerdiği DNA miktarı ile doğru orantılı olduğu da bulunmuş. Oransal olarak daha fazla DNA miktarına sahip olan bitkilerin radyasyon toleransının daha yüksek olduğu, aynı sene Sparrow tarafından açıklanmış.

Tüm canlılarda olduğu gibi, bitkilerde de genç formlar daima radyasyona karşı daha hassas. Bu nedenle, bitkinin gelişim evresine göre radyasyon etkileri de artış gösterebiliyor. Örneğin farklılaşması tamamlanmamış olan dokular, radyasyondan daha fazla etkileniyor.

Dünya sağlık örgütü tarafından yürütülen bir uygulamada ise, bitki üzerindeki patojenleri öldürecek ancak bitkinin kendisine zarar vermeyecek dozda radyasyondan yararlanılıyor. Bu sayede, bitki filizlerinin çiğ olarak tüketilmesinden kaynaklanan besin zehirlenmeleri indirgeniyor.


    Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.


    HIZLI YORUM YAP

    Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.