Tabanı Yarık Ayan Ve Rical

Tabanı Yarık Ayan Ve Rical

Devlet idaresinde ilk bütçe 17. yüzyıl ortalarında Osmanlı İmparatorluğu’nda yapılmıştır. Bugünkü anlamda bir devlet bütçesi değildi; devlet idaresinde bütçe yapmak zorunluluğunu gösteren basit bir gelir-gider defteriydi; fakat ortaya hayatî bir fikir atması bakımından büyük işti. “Devlet bütçesinin babası” diyebileceğimiz bu defter, IV. Mehmed’in sadrazamı Tarhuncu Ahmed Paşa tarafından düzenlettirilmişti.

Çok  namuslu, toksözlü ve mert ve cahil bir adam olan Tarhuncu Paşa, devlet masrafının gelirden fazla olduğunu görmüş, bir denge kurmak için birçok masrafları, tahsisatı kesmiş ve bu arada bilhassa boş yere hazineden para alan saray kullarına ağır bir darbe vurmuştu. Pek tabiî çok düşman kazanmış, bunlann entrikalarıyla da hiçbir günahı, kusuru yokken cellada verilmişti.

Tarih kitapları, Tarhuncu Paşa’dan bahsederlerken, tuhaf, garip, tuhaflığı ve garipliği kadar hazin bir vaka kaydederler; Ahmed Paşa sadrazam olunca, sarayda ve dışanda nüfuz sahibi bazı ricale (Yüksek makamlardaki devlet adamları) karşı kendisinin hiçbir nüfuza boyun eğmeyeceğini göstermek istemiş, “Halk kılıçtan korkar!” diyerek, bir gece zindanlarda ve kürekte bulunan kırk elli kadar fakir mahkûmu çıkartmış, sırtlarına kenarları işlemeli gömlek ve uçkurları sırmalı donlar giydirerek boyunlarını vurdurtmuş, güya idam edilmiş ayan ve ricalden kimseler imiş gibi, cesetlerini İstanbul’un kalabalık semtlerine bıraktırmıştı.

Fakat şehirli, bu biçarelerin kaba cüsselerine, ellerine ve ayaklarının nasırlarına, tabanlarının yarıklarına bakarak, “Tarhuncu Paşa’nın zindandan çıkmış tabanı yarık ayan ve rical” diye sadrazamla alaya başlamıştı.

Kaynak: Reşad Ekrem Koçu

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN