Vacib olan işler

Vacib olan işler

Sual: Farzlardan sonra gelen vacibler nelerdir?

CEVAP

Vacib, yapılması farz gibi kesin olan; fakat Kur’an-ı kerimdeki

delili farz kadar açık olmayan emirlere denir. Vacibin hükmü farz

gibidir. Vacibi terk etmek, tahrimen mekruhtur. İbadetlerdeki

vaciblerden bazıları şunlardır:

1- Adağı yerine getirmek,

2- Başlanan nafile namazı tamamlamak,

3- Vitri kılmak ve kunut duasını okumak,

4- Namazda bir farzdan bir farza intikal etmek yani geçmek,

mesela kıyamdan rükûya giderken ve secdeden kıyama kalkarken

geçişi geciktirmemek,

5- Esselamü aleyküm diyerek namazdan çıkmak,

6- Farzların iki rekâtında ve diğer namazların her rekâtında

Fatiha okumak,

7- Fasid olan sünnet ve nafile namazları iade etmek,

8- Fatihayı ilk iki rekâtta okumak,

9- Fatihayı zamm-ı sureden önce okumak,

10- Namazda son oturuşta Ettehıyyatüyü okumak,

11- Namazda birinci oturuşta oturmak ve Ettehıyyatüyü

okuyunca beklemeyip kalkmak,

12- Bayram namazlarını kılmak ve kurban bayramının

arefesinin sabah namazından, dördüncü günün ikindi namazına

kadar, farzlardan sonra teşrik tekbirini okumak,

13- Namazda imama tâbi olmak,

14- Namazda zamm-ı sure okumak,

15- Nisaba malik olan için fıtra vermek ve kurban kesmek,

16- Rükûda üç kere Sübhanallah diyecek kadar durmak,

17- Rükûdan kıyama doğrulunca ve iki secde arasında doğrulup

oturunca, bir kere Sübhanallah diyecek kadar durmak,

18- Gerektiğinde secde-i sehv yapmak,

19- Secdeleri birbiri arkasından yapmak,

20- Sesli okunacak yerde sesli, sessiz okunacak yerde sessiz

okumak,

21- Tadil-i erkâna riayet etmek,

22- Tahrimen mekruhu terk etmek,

23- Tilavet secdesi yapmak.

Şart anlamındaki vacibler

Sual: Vacib kelimesinin şart, farz anlamına kullanıldığı yerler

nelerdir?

CEVAP

Aşağıda, vacib diye geçen hükümler; farzdır, şarttır anlamında

kullanılmıştır:

1- Allahü teâlânın, ihsan ettiği nimetlere şükretmek vacibdir.

(Ahlak-ı alai)

2- Resulullahın peygamberliğini işitene iman etmek vacibdir.

(Mevahib-i ledünniye)

3- Her asırda yaşayan her milletin, Resulullaha uyması vacibdir.

(S. Ebediyye)

4- Semavi dinlerin âyet-i kerime veya hadis-i şerifle bildirilen ve

nesh edilmeyen hükümleriyle amel etmek vacibdir. (Tefsir-i

Mazheri)

5- Herkesin, sanatının, mesleğinin ilmini öğrenmesi vacibdir.

(Kimya-i Seadet)

6- Âyet ve hadislerle, kesin olarak bildirildi ki, namaz kılmak

vacibdir. (El-muvafakat)

7- Gıybetten sakınmak vacibdir. (Mekatib-i şerife m.85)

8- Hayzlı veya nifaslının, kan kesilince gusletmesi vacibdir.

(Fetava-yı Hindiyye)

9- Düşman, İslam ülkesine saldırınca, herkesin savunması

vacib olur. (El-ihtiyar)

10- Kabul edeceği umulan kimseye, emr-i maruf yapmak

vacibdir. (Berika)

11- Emr-i marufu, yumuşak yapmak da vacibdir. (Berika)

12– Halife-i müsliminin, seçip emrettiği ictihada göre amel etmek

vacib olur. (Mecelle)

13- Avamın müctehidi taklit etmesi [bir mezhebe uyması],

vacibdir. (Ez-Zehire lil Kurafi)

14- Bugün her Müslümanın, dört mezhepten birinde bulunması

vacibdir. (Tahtavi)

15- Her müctehidin kendi ictihadına uyması vacibdir.

(Mektubat-ı Masumiyye Rabbani 2/36)

16- Naslarda açıkça bildirilen emirlere uymak ve inanmak

vacibdir. (Mektubat-ı Rabbani 2/36)

17- Rüşvet alanın, aldığı malı, geri vermesi vacib olur. (Redd-ül

Muhtar)

18- Müftünün müctehit olması vacibdir. Mutlak müctehit

olmayan müftünün fetva vermesi, haramdır. Bunun, sadece

müctehitlerin fetvalarını nakletmesi caizdir. (Tuhfet-ül-arabi velacem)

19- Ana, babaya hizmet etmek, vacibdir. (Hadika)

20– Erkek olsun, kadın olsun, zi-rahmi mahrem akrabayı ziyaret,

vacibdir. (Berika)

21– Şafide, sünnet olmak vacibdir. (İslam Ahlakı)

22- Peygamberlerin, mucize göstermeleri vacibdir. (Mektubat-ı

Rabbani 3/86)

23- Bir mahallede salih kimse kalmayıp, fesat ve bid’at artınca,

başka mahalleye göçüp yerleşmek veya böyle bir şehirden başka

şehre hicret etmek, vacib olur. (Kenz-i mahfi)

24- Hayvan keserken, (Bismillahi) veya (Allahü ekber) demek

vacibdir. (İbni Âbidîn)

25– Hanbelî mezhebinde sözünde durmak vacib, durmamak

haram olur. (İslam Ahlakı)

26- Eshab-ı kiramın hepsinin salih ve adil olduğuna inanmak,

hiçbirine dil uzatmamak, düşmanlık etmemek bütün Müslümanlara

vacibdir. (Mirat-i kâinat)

27- Sultan zalim de olsa, İslamiyet’e uygun emirlerine itaat,

vacibdir. (Faideli Bilgiler)

28- Resulullahın Ehl-i beytini ve hanımlarına saygı göstermek

vacibdir. (Kurret-ül ayneyn)

29- Kâfirlerin ibadet olarak yaptıkları, kâfirlik alameti olan

şeyleri, tahkir etmek vacibdir. (Birgivi)

30- Allah’ın düşmanı olduğu için, kâfirlere (Buğd-i fillah)

vacibdir. (Mektubat-ı Masumiyye 3/55)

31- Müslümana ilk vacib olan şey, ahkâm-ı İslamiyeye uymaktır.

(El-münire)

32- Üzerinde Allah hakkı veya kul hakkı bulunanın, iki şahit

yanında vasiyet yazması vacibdir. Üzerinde hak yoksa vasiyet

yazmak müstehab olur. (Cila-ül-kulub)

33– Borçları ödeyip, ölüme hazırlanmak ve ölüm hastalığında

vasiyet yazmak vacibdir. (S. Ahiret)

34- Eshab-ı kirama uymak vacibdir. (Faideli Bilgiler) [Bu bizim

gibi avam için değil, müctehidler içindir.]

35- Kız ve oğlan çocuk yedi yaşına gelince, namaz kılmalarını

emretmek, velisi üzerine vacib olur. (Ey Oğul İlmihali)

36- Dar-ül-harbde imana gelenin, Dar-ül-islama hicret etmesi

vacib olur. (Redd-ül-muhtar)

37- Çocuğun, babasına hizmet etmesi vacibdir. (Hadika)

38- Zengin babanın, fakir çocuğunu evlendirmesi vacibdir.

(Uyun-ül-besair)

Hadisi şeriflerde de, buyuruldu ki:

(Helal kazanmak için sıkıntı çekenlere, Cennet vacib olur.)

[R. Nasıhin]

(Allah’a şirk koşmadan ihlasla ibadet edene, Cennet vacib

olur. Allah’a şirk koşarak mülaki olana da, Cehennem vacib

olur.) [Hâkim]

(Gurbette iken ölen garip Müslümana, Cennet vacib olur)

[E. Nuaym]

(Yalan yeminle, haksız olarak, birisinin malını alana,

Cehennem vacib olur.) [Bagavî]

(Ölürken kelime-i şehadeti söyleyene, Cennet vacip olur.)

[Taberani]

(İhlasla, “Rabbim Allah, dinim İslam ve peygamberim

Muhammed aleyhisselam” diyene, Cennet vacib olur.) [Hâkim]

(Beş vakit namazı doğru kılana, Cennet vacib olur.)

[Taberani]

(Beş vakit namazı kırk gün cemaatle kılana, Cennet vacib

olur.) [Ebu Ya’la]

(Haşefe içeri girince, meni gelse de, gelmese de, gusül

vacib olur.) [Taberani]

(Bir yetimi, kendini kurtarana kadar bakıp büyütene, Cennet

vacib olur.) [Taberani]

(Köle, kadın, çocuk ve hasta hariç, Cuma namazı, her

Müslümana vacibdir.) [Hâkim]

(İmamla birlikte dört kişi olan köyde, Cuma kılmak

vacibdir.) [Deylemi]

(Gaza vacibdir. Cenaze namazı da vacibdir.) [Ebu Ya’la]

(Ebu Bekir’i sevmek ve ona şükretmek, her Müslümana

vacibdir.) [Deylemi, Hatib, Münavi]

(Fıkıh öğrenmek, her Müslümana mutlaka vacibdir.) [Hâkim]

(Aksırıp, Elhamdülillah diyen mümine, Yerhamükellah

demek, vacib olur.) [Buhari]

(Yasaklardan men etmekte korku olmadıkça, emr-i maruf ve

nehy-i münker, vacibdir. Eğer zararından korkuyorsanız,

susmak helal olur.) [Deylemi]

(Kabrimi ziyaret edene, şefaatim vacib olur.) [Bezzar, Dare

Kutni, Taberani, Kadı İyad]

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın