KozanBilgi.Net 15 Yaşında... SİZLERLE BİRLİKTE NİCE 15 YILLARA...

Yâren Meclisi ve Kültürü

Yâren Meclisi ve Kültürü

Yar ile Yâren kelimeleri, Farsçadan dilimize geçmiş alıntı kelimelerdir. Sözlükte Yar ?Sevgili, dost, tanıdık ? karşılığındadır. Yâren kelimesi Yar kelimesinin çoğul şekli olup dostlar, bir amaç çerçevesinde toplanmış ve aynı amacı güttükleri için bir araya gelmiş olanların tümü anlamlarına gelmektedir.

Orta Asya kökenli, sazlı sözlü bir folklor geleneğimiz olan yâren, ahilik kültürü içinde yoğrularak ülkemizin birçok yöresinde, bazı Türk Cumhuriyetlerin de, balkanlardaki Türk soydaşlarımızın yaşadığı bazı bölgelerde çeşitli adlarda günümüze kadar yaşatılagelmiştir. Yâren geleneği Uygur Türkleri arasında Meşrep Orta Asya Türk Cumhuriyetlerin de Geşdek, Çankırı, Gerede ve Akşehir?de Yâren, Dursunbey?de Barana, Bartın, Afyon ve Kütahya?da Gezek, Kastamonu?da Sıraname, Bolu ve Konya’da Muhabbet, Aksaray?da Ferfane, Van?da Oturman, Ankara?da cümbüş, Urfa?da sıra gezmesi gibi adlarla anılmaktadır.

Sevgi ve kardeşlik hamurunun birlik ve dayanışma potasında yoğrularak, İslam ahlak ve fazileti ile şekillenmesinden meydana gelen, Anadolu insanlarının bir araya gelerek belirli ilke ve kurallar üzerine inşa ettiği, özel mekanlarda yaşanan, milli kültür mirasımızın bir müessesesi, Oğuzlardan günümüze ulaşan ilim ve irfan yuvası, Milli Ahilik müessesesinin bir şubesidir YÂREN.

YÂREN Oğuzlardan günümüze kadar şekil değişiklikleri yaşayarak gelen , fakat özdeki ilke ve anlamları değişmeyen tarihi kültür mirasımızdır.Yaşayışları itibari ile çok hareketli olan oğuzların birbirlerine güç vermek, destek olmak ve sorunlarını çözümlemek gayesiyle belli zamanlarda belli boy beyliklerinde toplanarak meselelerini hallederek aynı zamanda yemekli eğlenceler de yaptıkları toplantıların günümüze yansımasıdır YÂREN.

YÂREN MECLİSİNE KİMLER KATILIR?

Sosyal , kültürel, ekonomik ve ahlaki amaçlı bir folklor geleneğimiz olan yâren, belirli meziyetlere sahip erkeklerin girebildiği bir eğitim ocağıdır. Mert , cömert, misafirperver, ahlaklı, büyüklere saygılı, küçüklere şefkat besleyen, sır saklamasını bilen, kötü alışkanlıkları olmayan,belli bir sanat ve mesleği olan, iyilik yapmayı seven , hak ve hukuka riayet eden, söz dinleyen,görev bilincine sahip, çalışkan ve azimli, oynamasını ve eğlenmesini bilen,toplumla barışık, çevresinde sevilen sayılan, geleneklerine, kültürüne,dinine bağlı olanların kabul edildiği bir teşkilattır.

YÂREN MECLİSİ KAÇ KİŞİDEN OLUŞUR

Yâren üyelerinin sayısı 24 kişidir. Bu sayı Oğuzların 24 boyunu sembolize eder.Çavuş bu sayıya dahil değildir. Çavuş hali vakti ocak yakmaya elverişli olmayan fakat Yâren?e gönül vermiş becerikli, zeki, meclisin nabzını iyi tutan bir kişi olmalıdır.Başağa müsaade etmedikçe Çavuş orta oyunlara katılamaz.Sürekli Yârenle içi içe olduğundan Yâren?den ayrı tutulmaz.

BAŞAĞA: Bayındır Boyu?nu temsil eder. Hali vakti yerinde, idareciliği üstün seviyede, yaşça olgunluğa erişmiş ve yârenin de en büyük idarecisi ve söz sahibidir. Başağa görmüş geçirmiş çevrede saygınlığı olan dürüst bir kişi olmalıdır. Özellikle yöneticilik yeteneği olan, disiplin sağlayabilen ciddi kişilerdir.

KÜÇÜK BAŞAĞA: Kayı Boyu?nu temsil eder.Hali vakti iyi olan, idarecilikte Büyükbaşağa?dan sonra söz sahibi olan,yârenin ikinci büyük idarecisidir.Başağa ile aynı özelliklere sahip olmalıdır.

YİĞİTBAŞI: Dede Korkut?un da boyu olan Bayat boyunu temsil eder.Söz ve sohbetine itibar edilen yaşça büyük,Başağa?lardan sonra yârende söz sahibi olan idarecidir.

YÂRAN: Her biri bir Oğuz beyi temsilcisidir.

KAYI: Sağlam

YAZIR: Ülkehami

KIZIK: Kuvvetli

BAYAT: Ekmeği bol

DÖĞER: Toplu olmak

BEYDİLLİ: Aziz

KARAEVİ: Kavaçadırlı

DODURGA: Hanlık yapmak

KARKIN: Doyuran aş

ALKAVARLI: Başarılı

YAPARLI: Yapıca olmak

YİĞDİR: İyilik ,yiğitlik

BAYINDIR: Niğmeti bol

SALUR: Kılıcı iyi çalar

BÜĞDÜZ: Mütevazi

BEÇENE: Çalışkan

EYMUR: Zengin, gani

YIVA: Üstün derece

ÇAVULDUR: Ünü yaygın

ÜREYİR: Düzen kurucu

KINIK: Aziz

ÇEPNİ: Savaşkan

AVŞAR: Çevik

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın